⌂Barcha darslar📁Dars materiallari1 / 1 15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar — interaktiv slaydlar
15
O‘N BESHINCHI MA’RUZA
Dasturlash 1 · C++ · 10-mavzu

Konstruktorlar va destruktorlar

Konstruktor turlari · initsializatsiya ro‘yxati · explicit · sayoz va chuqur nusxa · Uchlik, Beshlik, Nol qoidalari · RAII
Nusxa
operator=
move
RAII
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
1 / 41
Isinish

Kalitning nusxasini yasadingiz. Kalit bilan birga uy ham ikki barobar bo‘ldimi?

Nusxa olishning ikki xil ma’nosi bor — qaysi biri kerakligini o‘ylang.

1
Ikki kishida bitta uyning kaliti bo‘lsa, biri eshikni buzsa nima bo‘ladi?
2
Uyni butunlay qaytadan qurish (haqiqiy nusxa) qanchalik qimmat?
3
Uyni boshqa egaga “ko‘chirib berish”-chi — qurish shart emasmi?
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
2 / 41
O‘quv maqsadlari

Bu ma’ruza oxirida siz quyidagilarni bajara olasiz...

1
Tanlash — vaziyatga mos konstruktor turini: standart, parametrli, nusxa, ko‘chirish, delegatsiya
2
Qo‘llash — initsializatsiya ro‘yxatini, ayniqsa const va havola maydonlar uchun
3
Tushuntirish — maydonlar e’lon tartibida initsializatsiya qilinishini va explicit ma’nosini
4
Farqlash — sayoz va chuqur nusxani, nusxa konstruktori va operator= ni
5
Yozish — Uchlik qoidasiga mos sinfni
6
Qo‘llash — ko‘chirish semantikasini: T&&, std::move, noexcept
7
Asoslash — RAII tamoyili va Nol qoidasini
8
Taqiqlash — nusxalashni = delete bilan, standartni = default bilan so‘rash
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
3 / 41
01

Konstruktor turlari

Standart · parametrli · nusxa · ko‘chirish · delegatsiya · = default / = delete
Nuqta()
Nuqta(int, int)
Delegatsiya
= default
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
4 / 41
TURLAR

Qaysi konstruktor qachon chaqiriladi?

TuriKo‘rinishiQachon
StandartNuqta()Nuqta p;
ParametrliNuqta(int x, int y)Nuqta p(3, 4);
NusxaNuqta(const Nuqta &b)Nuqta q = p;
Ko‘chirishNuqta(Nuqta &&b)Vaqtinchalik obyektdan (5-bo‘lim)
DelegatsiyaNuqta() : Nuqta(0, 0) { }Bir konstruktor ishni boshqasiga beradi
Parametrli konstruktor yozilsa, standart konstruktor avtomatik yaratilmaydi — kerak bo‘lsa Nuqta() = default;
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
5 / 41
AMALDA

Konstruktorlar va delegatsiya

class Nuqta {
public:
    int x, y;
    Nuqta() : Nuqta(0, 0) { cout << "S "; }
    Nuqta(int x, int y = 0) : x(x), y(y) { cout << "P "; }
    Nuqta(const Nuqta &b) : x(b.x), y(b.y) { cout << "N "; }
};
int main() {
    Nuqta a;
    Nuqta b(5);
    Nuqta c{1, 2};
    Nuqta d = 7;
    Nuqta e = c;
    cout << endl << d.x << d.y << e.x << e.y;
}
▶ NATIJA
P S P P P N 
7012
Nuqta a;
delegatsiya: avval P (0, 0), keyin S tanasi
Nuqta d = 7;
bitta argument — yashirin o‘zgartirish, y = 0
Nuqta e = c;
nusxa konstruktori (N)
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
6 / 41
MASSIVDA

Konstruktor necha marta chaqiriladi?

class H {
public:
    static int son;
    int id;
    H() : id(++son) { cout << "+" << id << " "; }
    ~H() { cout << "-" << id << " "; }
};
int H::son = 0;
int main() {
    { H arr[3]; cout << "| "; }
    H *p = new H[2];
    cout << "| ";
    delete[] p;
}
▶ NATIJA
+1 +2 +3 | -3 -2 -1 +4 +5 | -5 -4 
H arr[3]
har element uchun standart konstruktor
blok tugaganda
destruktorlar teskari tartibda: 3, 2, 1
delete[]
har element uchun destruktor
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
7 / 41
Tushunishni tekshirishO‘ylang – Juftlikda – Bo‘lishing · 3 daqiqa

1-bo‘lim yakuni: Konstruktor turlari

1
Nuqta p(); yozuvi nimani bildiradi?
Savol 1
2
Qachon standart konstruktor avtomatik yaratilmaydi?
Savol 2
3
= default nima uchun kerak?
Savol 3
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
8 / 41
Amaliy topshiriqHar kim o‘z qurilmasida · 10 daqiqa · Oson · 10 ball

1-topshiriq: Konstruktor turlari: Nuqta

Nuqta sinfiga uchta konstruktor yozing: standart — (0, 0); bitta parametrli — (a, a); ikki parametrli — (x, y). void chiqar() const nuqtani (x, y) ko‘rinishida chiqarsin. main() tayyor.

Kirish: Birinchi qatorda q (1 ≤ q ≤ 100). Har bir qatorda: 0, 1 a yoki 2 x y — parametrlar soni va qiymatlari.

Chiqish: Har bir yaratilgan nuqta (x, y) ko‘rinishida.

MISOL · KIRISH
3
0
1 5
2 3 -4
MISOL · CHIQISH
(0, 0)
(5, 5)
(3, -4)
Telefon kamerasi bilan skanerlang
1. Saytga kiring (login va parol)
2. Kodni yozing va sinab ko‘ring
3. ✓ Topshirish
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
9 / 41
02

Initsializatsiya ro‘yxati va explicit

Majburiy holatlar · e’lon tartibi · yashirin o‘zgartirish · explicit
: x(5)
const &
Tartib
explicit
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
10 / 41
MAJBURIY HOLATLAR

Qachon initsializatsiya ro‘yxatisiz bo‘lmaydi?

1const maydonlar

Ularga keyinroq qiymat berib bo‘lmaydi: const string raqam;

2Havola maydonlar

Havola yaratilayotganda bog‘lanishi shart: int &odometr;

3Standart konstruktorsiz a’zo

Dvigatel dv; — Dvigatel(int) faqat ro‘yxatda chaqiriladi.

4Asosiy sinf

Asosiy konstruktorga argument: Avtomobil(...) : Transport(n)
Tanada x = 5; — bu initsializatsiya emas, allaqachon yaratilgan maydonga keyinroq qiymat berish.
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
11 / 41
TUZOQ

Maydonlar e’lon tartibida initsializatsiya qilinadi

struct Log {
    Log(const char *n) { cout << n << " "; }
};
class Tartib {
    Log birinchi;
    Log ikkinchi;
    Log uchinchi;
public:
    Tartib() : uchinchi("3"), ikkinchi("2"), birinchi("1") {}
};
int main() {
    Tartib t;
}
▶ NATIJA
1 2 3 
Ro‘yxat teskari yozilgan
lekin bu tartibni o‘zgartirmaydi
E’lon tartibi
birinchi, ikkinchi, uchinchi
Xavf
bir maydon boshqasiga tayansa, e’lon tartibi to‘g‘ri bo‘lishi shart
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
12 / 41
explicit

Yashirin o‘zgartirishni taqiqlash

class Metr {
    double q;
public:
    explicit Metr(double q) : q(q) {}
    double get() const { return q; }
};
class Sekund {
    int q;
public:
    Sekund(int q) : q(q) {}
    int get() const { return q; }
};
void chopM(Metr m) { cout << m.get() << "m "; }
void chopS(Sekund s) { cout << s.get() << "s "; }
int main() {
    chopM(Metr(5.5));
    chopS(90);
    chopS('A');
}
▶ NATIJA
5.5m 90s 65s 
chopM(5.5)
XATO — explicit yashirin o‘zgartirishga yo‘l qo‘ymaydi
chopS(90)
int → Sekund jimgina
chopS('A')
char → int → Sekund: 65 sekund (!)
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
13 / 41
Tushunishni tekshirishO‘ylang – Juftlikda – Bo‘lishing · 3 daqiqa

2-bo‘lim yakuni: Initsializatsiya ro‘yxati va explicit

1
Maydonlar qaysi tartibda initsializatsiya qilinadi?
Savol 1
2
const maydonga qiymat qayerda beriladi?
Savol 2
3
explicit nimani taqiqlaydi?
Savol 3
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
14 / 41
Amaliy topshiriqHar kim o‘z qurilmasida · 10 daqiqa · Oson · 10 ball

2-topshiriq: Initsializatsiya ro‘yxati: Oraliq

Oraliq sinfida ikkita o‘zgarmas maydon bor: const int a, b. Ularga faqat initsializatsiya ro‘yxatida qiymat berish mumkin. Konstruktor Oraliq(int x, int y) kichigini a ga, kattasini b ga yozsin. Metodlar: int uzunlik() const (b − a) va bool ichida(int t) const (a ≤ t ≤ b).

Kirish: Birinchi qatorda x y, ikkinchi qatorda q (1 ≤ q ≤ 100), keyin q ta son t.

Chiqish: Birinchi qatorda uzunlik, keyin har bir t uchun ICHIDA yoki TASHQARIDA.

MISOL · KIRISH
8 3
3
5
9
3
MISOL · CHIQISH
5
ICHIDA
TASHQARIDA
ICHIDA
Telefon kamerasi bilan skanerlang
1. Saytga kiring (login va parol)
2. Kodni yozing va sinab ko‘ring
3. ✓ Topshirish
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
15 / 41
03

Nusxa konstruktori

Qachon chaqiriladi · sayoz nusxa muammosi · chuqur nusxa yechimi
T(const T&)
Sayoz
Chuqur
double free
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
16 / 41
QACHON?

Nusxa konstruktori uch holatda chaqiriladi

1Initsializatsiya

Massiv b = a; yoki Massiv b(a);

2Qiymat bo‘yicha uzatish

void f(Massiv m); → f(a)

3Qiymat bo‘yicha qaytarish

return m; — ko‘pincha kompilyator optimallashtiradi (copy elision).
Kompilyator yaratgan nusxa konstruktori maydonlarni birma-bir nusxalaydi — ko‘rsatkich uchun faqat manzil nusxalanadi.
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
17 / 41
SAYOZ VA CHUQUR

Ko‘rsatkichli maydonni nusxalash

Xato: sayoz nusxa (kompilyatorniki)

  • b.data = a.data — ikkalasi bitta blokni ko‘rsatadi
  • b.data[0] = 99 → a.data[0] ham 99!
  • Blok tugagach ~b() blokni o‘chiradi, keyin ~a() yana o‘chiradi
  • Natija: “double free detected” — dastur buziladi

To‘g‘ri: chuqur nusxa (o‘zimiz yozamiz)

  • Massiv(const Massiv &b) : data(new int[b.n]), n(b.n)
  • Yangi blok ajratiladi va elementlar nusxalanadi
  • a va b mustaqil — biri o‘zgarsa, ikkinchisi o‘zgarmaydi
  • Har bir destruktor o‘z blokini o‘chiradi
Qoida: sinf ko‘rsatkich orqali resursga (xotira, fayl) egalik qilsa — o‘z nusxa konstruktoringizni yozing.
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
18 / 41
CHUQUR NUSXA

Mustaqil nusxa

class Massiv {
    int *d;
    int n;
public:
    Massiv(int n) : d(new int[n]), n(n) {
        for (int i = 0; i < n; i++) d[i] = i + 1;
    }
    Massiv(const Massiv &b) : d(new int[b.n]), n(b.n) {
        for (int i = 0; i < n; i++) d[i] = b.d[i];
        cout << "nusxa ";
    }
    ~Massiv() { delete[] d; }
    int &at(int i) { return d[i]; }
};
int main() {
    Massiv a(3);
    Massiv b = a;
    b.at(0) = 99;
    cout << a.at(0) << " " << b.at(0);
}
▶ NATIJA
nusxa 1 99
new int[b.n]
nusxa uchun yangi blok
d[i] = b.d[i]
elementlarni birma-bir nusxalash
a.at(0) = 1
asl obyekt o‘zgarmadi
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
19 / 41
Tushunishni tekshirishO‘ylang – Juftlikda – Bo‘lishing · 3 daqiqa

3-bo‘lim yakuni: Nusxa konstruktori

1
Qachon o‘z nusxa konstruktorimizni yozish shart?
Savol 1
2
Sayoz nusxada destruktorlar qanday muammo keltiradi?
Savol 2
3
Funksiyaga obyektni nusxasiz qanday uzatish mumkin?
Savol 3
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
20 / 41
Amaliy topshiriqHar kim o‘z qurilmasida · 10 daqiqa · O‘rta · 20 ball

3-topshiriq: Chuqur nusxa

Massiv sinfi int* d dinamik xotirani boshqaradi. Nusxa konstruktorini yozing: u yangi xotira ajratib, elementlarni ko‘chirsin (chuqur nusxa). main() nusxani o‘zgartiradi — asl massiv o‘zgarmasligi kerak. Sayoz nusxada ikkala obyekt bitta xotirani ko‘rsatadi va destruktor uni ikki marta o‘chiradi.

Kirish: Birinchi qatorda n (1 ≤ n ≤ 1000), ikkinchi qatorda n ta butun son.

Chiqish: Ikki qator: asl massiv va har bir elementi 2 ga ko‘paytirilgan nusxa.

MISOL · KIRISH
3
1 2 3
MISOL · CHIQISH
1 2 3
2 4 6
Telefon kamerasi bilan skanerlang
1. Saytga kiring (login va parol)
2. Kodni yozing va sinab ko‘ring
3. ✓ Topshirish
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
21 / 41
04

operator= va Uchlik qoidasi

Nusxa konstruktori va nusxalash operatori farqi · o‘z-o‘ziga o‘zlashtirish · = delete
operator=
this == &b
Rule of 3
= delete
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
22 / 41
NUSXALASH OPERATORI

Massiv& operator=(const Massiv &b)

1

O‘z-o‘ziga?

if (this == &b) return *this;
›
2

Eskisini bo‘shatish

delete[] data;
›
3

Yangi resurs

n = b.n; data = new int[n];
›
4

Nusxalash

for (...) data[i] = b.data[i];
›
5

Zanjir uchun

return *this; → a = b = c;
Massiv b = a; — nusxa konstruktori (b yangi); c = a; — operator= (c allaqachon mavjud).
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
23 / 41
UCHLIK QOIDASI

Rule of Three

Destruktor, nusxa konstruktori yoki nusxalash operatoridan birortasini o‘zingiz yozishingiz kerak bo‘lsa, deyarli har doim uchalasini ham yozing.

~T()

Resursni bo‘shatadi — demak sinf resursga ega.

T(const T&)

Yangi obyektga resursning mustaqil nusxasi.

T& operator=(const T&)

Mavjud obyektga: eskini bo‘shatish + nusxalash.
Nusxalash ma’nosiz bo‘lsa (yagona bilet, ochiq fayl): T(const T&) = delete; va T& operator=(const T&) = delete;
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
24 / 41
AMALDA

Konstruktor yoki operator= ?

struct T {
    T() { cout << "yangi "; }
    T(const T &) { cout << "nusxa "; }
    T& operator=(const T &b) {
        if (this == &b) { cout << "o'zi "; return *this; }
        cout << "op= ";
        return *this;
    }
};
int main() {
    T a;
    T b = a;
    T c;
    c = a;
    a = a;
}
▶ NATIJA
yangi nusxa yangi op= o'zi 
T b = a;
b hozir yaratilmoqda — nusxa konstruktori
c = a;
c mavjud — operator=
a = a;
o‘z-o‘ziga o‘zlashtirish tekshiruvi
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
25 / 41
Tushunishni tekshirishO‘ylang – Juftlikda – Bo‘lishing · 3 daqiqa

4-bo‘lim yakuni: operator= va Uchlik qoidasi

1
“Uchlik qoidasi” nimani bildiradi?
Savol 1
2
Massiv c(5); c = a; da qaysi funksiya chaqiriladi?
Savol 2
3
operator= da nima uchun this == &b tekshiriladi?
Savol 3
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
26 / 41
Amaliy topshiriqHar kim o‘z qurilmasida · 10 daqiqa · O‘rta · 20 ball

4-topshiriq: Uchlik qoidasi: operator=

Oldingi Massiv sinfiga nusxa o‘zlashtirish operatori operator= ni qo‘shing (Uchlik qoidasi: destruktor + nusxa konstruktori + operator=). O‘z-o‘ziga o‘zlashtirish (a = a) ham to‘g‘ri ishlashi kerak. Massivlar o‘lchami har xil bo‘lishi mumkin.

Kirish: Birinchi qatorda n va n ta son (a massiv), ikkinchi qatorda m va m ta son (b massiv). 1 ≤ n, m ≤ 1000.

Chiqish: Uch qator: a = b; a[0] = 0; dan keyingi a, o‘zgarmagan b, va a = a; dan keyingi a.

MISOL · KIRISH
3 1 2 3
2 7 8
MISOL · CHIQISH
0 8
7 8
0 8
Telefon kamerasi bilan skanerlang
1. Saytga kiring (login va parol)
2. Kodni yozing va sinab ko‘ring
3. ✓ Topshirish
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
27 / 41
05

Ko‘chirish semantikasi

lvalue va rvalue · T&& · std::move · noexcept · Beshlik qoidasi
T&&
std::move
noexcept
Rule of 5
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
28 / 41
TUSHUNCHALAR

Nusxalash o‘rniga “o‘g‘irlash”

TushunchaIzoh
lvalueNomi va manzili bor obyekt: a, arr[i] — nusxalanadi
rvalueVaqtinchalik qiymat: Massiv(5), f() natijasi — resursini olish mumkin
T&&rvalue havola — faqat vaqtinchalik obyektlarga bog‘lanadi
std::move(a)Hech narsani ko‘chirmaydi — a ni rvalue deb belgilaydi
Ko‘chirishdan keyin manba “bo‘sh, lekin yaroqli” holatda qoladi: b.data = nullptr; b.n = 0;
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
29 / 41
MOVE KONSTRUKTOR

Faqat ko‘rsatkich olinadi

class Massiv {
    int *d; int n;
public:
    Massiv(int n) : d(new int[n]), n(n) {}
    Massiv(const Massiv &b) : d(new int[b.n]), n(b.n) { cout
            << "NUSXA "; }
    Massiv(Massiv &&b) noexcept : d(b.d), n(b.n) {
        b.d = nullptr; b.n = 0;
        cout << "KO'CHIRISH ";
    }
    ~Massiv() { delete[] d; }
    int size() const { return n; }
};
int main() {
    Massiv a(1000000);
    Massiv b = a;
    Massiv c = std::move(a);
    cout << endl << a.size() << " " << c.size();
}
▶ NATIJA
NUSXA KO'CHIRISH 
0 1000000
Massiv b = a;
a — lvalue: chuqur nusxa
std::move(a)
a ni rvalue deb belgilaydi → move konstruktor
a.size() = 0
a bo‘sh, lekin yaroqli
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
30 / 41
noexcept

vector nima uchun noexcept ga qaraydi?

struct Tez {
    static int n, k;
    Tez() {}
    Tez(const Tez &) { n++; }
    Tez(Tez &&) noexcept { k++; }
};
struct Sekin {
    static int n, k;
    Sekin() {}
    Sekin(const Sekin &) { n++; }
    Sekin(Sekin &&) { k++; }
};
int Tez::n = 0, Tez::k = 0, Sekin::n = 0, Sekin::k = 0;
int main() {
    vector<Tez> a; vector<Sekin> b;
    for (int i = 0; i < 100; i++) { a.push_back(Tez());
            b.push_back(Sekin()); }
    cout << Tez::n << " " << Sekin::n;
}
▶ NATIJA
0 127
noexcept bor
vector kengayganda eski elementlarni ko‘chiradi: 0 nusxa
noexcept yo‘q
xavfsizlik uchun nusxalaydi: 127 nusxa
Beshlik qoidasi
Uchlik + move konstruktor + ko‘chiruvchi operator=
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
31 / 41
Tushunishni tekshirishO‘ylang – Juftlikda – Bo‘lishing · 3 daqiqa

5-bo‘lim yakuni: Ko‘chirish semantikasi

1
Massiv b = std::move(a); dan keyin a qanday holatda?
Savol 1
2
std::move nimani ko‘chiradi?
Savol 2
3
Beshlik qoidasidagi beshta metodni ayting.
Savol 3
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
32 / 41
06

RAII va Nol qoidasi

Destruktor kafolati · istisnoda ham · RAII sinflari · Rule of Zero
RAII
throw
Rule of 0
string, vector
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
33 / 41
RAII

Resursni olish — bu initsializatsiya

Resurs (xotira, fayl, qulf, ulanish) konstruktorda olinadi va destruktorda bo‘shatiladi — shunda uni bo‘shatishni unutib bo‘lmaydi.

Kafolat

Destruktor blokdan oddiy chiqishda, erta return da va hatto istisnoda ham chaqiriladi.

Standart RAII sinflari

string, vector, unique_ptr, fstream.

Destruktor qoidalari

Istisno tashlamasin; asosiy sinfda virtual bo‘lsin; qo‘lda chaqirilmasin.
Qo‘lda new/delete qilingan resurs erta return yoki throw da “sizib ketadi”.
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
34 / 41
ISTISNODA HAM

Destruktor kafolatli chaqiriladi

struct Resurs {
    string n;
    Resurs(string n) : n(n) { cout << "+" << n << " "; }
    ~Resurs() { cout << "-" << n << " "; }
};
void ishla(bool xato) {
    Resurs r("fayl");
    if (xato) throw runtime_error("uzildi");
    cout << "ok ";
}
int main() {
    ishla(false);
    try { ishla(true); }
    catch (const exception &e) { cout << e.what(); }
}
▶ NATIJA
+fayl ok -fayl +fayl -fayl uzildi
ishla(false)
oddiy tugash — destruktor
throw
istisno uchadi, lekin avval r ning destruktori ishlaydi
catch
istisno ushlanadi — resurs allaqachon bo‘shatilgan
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
35 / 41
NOL QOIDASI

Resursni o‘zingiz boshqarmang

class Talaba {
    string ism;
    vector<int> baholar;
public:
    Talaba(string i, vector<int> b) : ism(i), baholar(b) {}
    void qosh(int x) { baholar.push_back(x); }
    int soni() const { return baholar.size(); }
};
int main() {
    Talaba t1("Aziza", {5, 4, 5});
    Talaba t2 = t1;
    t2.qosh(3);
    cout << t1.soni() << " " << t2.soni();
}
▶ NATIJA
3 4
Maxsus metodlar yo‘q
destruktor, nusxa, operator= — hech biri yozilmagan
Talaba t2 = t1;
kompilyator nusxasi — string va vector o‘zi chuqur nusxalanadi
Rule of Zero
maydonlar RAII sinflari bo‘lsa, hech narsa yozish shart emas
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
36 / 41
Tushunishni tekshirishO‘ylang – Juftlikda – Bo‘lishing · 3 daqiqa

6-bo‘lim yakuni: RAII va Nol qoidasi

1
RAII tamoyilining mohiyati?
Savol 1
2
Istisno yuz berganda lokal obyektlarning destruktori chaqiriladimi?
Savol 2
3
Nol qoidasi nima?
Savol 3
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
37 / 41
Xulosa

Asosiy xulosalar

1Konstruktor turlari

Standart, parametrli, nusxa, ko‘chirish, delegatsiya; = default, = delete.

2Initsializatsiya ro‘yxati

const, havola va asosiy sinf uchun majburiy; tartib — e’lon tartibi.

3explicit

Bitta argumentli konstruktorda yashirin o‘zgartirishni taqiqlaydi.

4Chuqur nusxa

Ko‘rsatkichli resurs → o‘z nusxa konstruktori va operator=.

5Uchlik va Beshlik

Destruktor + nusxa + operator= (+ move konstruktor + move operator=).

6RAII va Nol qoidasi

Resurs obyekt bilan yashaydi; string/vector ishlating — hech narsa yozmang.
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
38 / 41
Takrorlash

Yakunlashdan oldin sakkizta savol

1
Nuqta p(3, 4); qaysi konstruktor?
2
Delegatsiya qiluvchi konstruktor misoli?
3
Havola maydon qayerda bog‘lanadi?
4
void f(T t); f(a); da nima chaqiriladi?
5
Sayoz nusxaning xavfi?
6
c = a; (c mavjud) — nima chaqiriladi?
7
Move konstruktor parametri?
8
RAII sinfiga misol?
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
39 / 41
Laboratoriya ishi

10-laboratoriya ishi: 6 ta dasturlash topshirig‘i

5

Ko‘chirish semantikasi: Bufer

O‘rta · 20 ball
6

Obyektlar hayoti: bloklar

O‘rta · 20 ball
7

Matritsa (Uchlik qoidasi)

Qiyin · 30 ball
8

O‘z satr sinfim

Qiyin · 30 ball
9

Nol qoidasi: Guruh

Oson · 10 ball
10

RAII: resurs qulfi

O‘rta · 20 ball
Telefon kamerasi bilan skanerlang

Kod saytda yoziladi va server tomonidan avtomatik tekshiriladi. O‘qituvchi kodingizni ko‘rib, baho qo‘yadi.

15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
40 / 41
Chiqish chiptasi

Darsni tark etishdan oldin

Javoblaringizni yozing (✎ Javob yozish) yoki qog‘ozga yozib topshiring.

1
Sayoz va chuqur nusxa farqini o‘z o‘xshatishingiz bilan tushuntiring.
2
Qaysi holatda nusxalashni = delete bilan taqiqlaysiz? Misol keltiring.
3
Beshlik qoidasidan qaysi metod sizga eng qiyin tuyuldi?
15-ma’ruza · Konstruktorlar va destruktorlar
41 / 41
3:00
💡 Javoblar
✎ Chiqish chiptasi
🗒 O‘qituvchi eslatmalari
▶ Ushbu dars mashg‘ulotlari
💻 10-laboratoriya ishi (topshiriqlar)📖 Mavzu matni (interaktiv dars)01 Moslashtirish02 Natijani toping03 Tasniflash04 Kodni tartiblash05 Xatoni toping06 Yakuniy sinov📁 10-mavzu materiallari
? Qanday foydalanish
MAnimatsiyani yoqish / o‘chirish
→ / SpaceKeyingi (yoki keyingi qism)
←Oldingi
BBosqichma-bosqich ochish yoq/o‘ch
OBarcha slaydlar
NO‘qituvchi eslatmalari
AJavoblar / asosiy amal
PQalam: slaydga chizish
FTo‘liq ekran
EscPanellarni yopish

Kartani ajratib ko‘rsatish uchun ustiga bosing. Tekshiruv va takrorlash slaydlarida javobni ko‘rish uchun bandni bosing. ▶ INTERAKTIV belgili slaydlar — amaliy mashg‘ulotlar.