Konstruktorlar va destruktorlar
Kalitning nusxasini yasadingiz. Kalit bilan birga uy ham ikki barobar bo‘ldimi?
Nusxa olishning ikki xil ma’nosi bor — qaysi biri kerakligini o‘ylang.
Bu ma’ruza oxirida siz quyidagilarni bajara olasiz...
Konstruktor turlari
Qaysi konstruktor qachon chaqiriladi?
| Turi | Ko‘rinishi | Qachon |
|---|---|---|
| Standart | Nuqta() | Nuqta p; |
| Parametrli | Nuqta(int x, int y) | Nuqta p(3, 4); |
| Nusxa | Nuqta(const Nuqta &b) | Nuqta q = p; |
| Ko‘chirish | Nuqta(Nuqta &&b) | Vaqtinchalik obyektdan (5-bo‘lim) |
| Delegatsiya | Nuqta() : Nuqta(0, 0) { } | Bir konstruktor ishni boshqasiga beradi |
Nuqta() = default;Konstruktorlar va delegatsiya
class Nuqta { public: int x, y; Nuqta() : Nuqta(0, 0) { cout << "S "; } Nuqta(int x, int y = 0) : x(x), y(y) { cout << "P "; } Nuqta(const Nuqta &b) : x(b.x), y(b.y) { cout << "N "; } }; int main() { Nuqta a; Nuqta b(5); Nuqta c{1, 2}; Nuqta d = 7; Nuqta e = c; cout << endl << d.x << d.y << e.x << e.y; }
P S P P P N 7012
Konstruktor necha marta chaqiriladi?
class H { public: static int son; int id; H() : id(++son) { cout << "+" << id << " "; } ~H() { cout << "-" << id << " "; } }; int H::son = 0; int main() { { H arr[3]; cout << "| "; } H *p = new H[2]; cout << "| "; delete[] p; }
+1 +2 +3 | -3 -2 -1 +4 +5 | -5 -4
1-bo‘lim yakuni: Konstruktor turlari
Nuqta p(); yozuvi nimani bildiradi?= default nima uchun kerak?1-topshiriq: Konstruktor turlari: Nuqta
Nuqta sinfiga uchta konstruktor yozing: standart — (0, 0); bitta parametrli — (a, a); ikki parametrli — (x, y). void chiqar() const nuqtani (x, y) ko‘rinishida chiqarsin. main() tayyor.
Kirish: Birinchi qatorda q (1 ≤ q ≤ 100). Har bir qatorda: 0, 1 a yoki 2 x y — parametrlar soni va qiymatlari.
Chiqish: Har bir yaratilgan nuqta (x, y) ko‘rinishida.
3 0 1 5 2 3 -4
(0, 0) (5, 5) (3, -4)
Initsializatsiya ro‘yxati va explicit
Qachon initsializatsiya ro‘yxatisiz bo‘lmaydi?
1const maydonlar
const string raqam;2Havola maydonlar
int &odometr;3Standart konstruktorsiz a’zo
Dvigatel dv; — Dvigatel(int) faqat ro‘yxatda chaqiriladi.4Asosiy sinf
Avtomobil(...) : Transport(n)x = 5; — bu initsializatsiya emas, allaqachon yaratilgan maydonga keyinroq qiymat berish.Maydonlar e’lon tartibida initsializatsiya qilinadi
struct Log { Log(const char *n) { cout << n << " "; } }; class Tartib { Log birinchi; Log ikkinchi; Log uchinchi; public: Tartib() : uchinchi("3"), ikkinchi("2"), birinchi("1") {} }; int main() { Tartib t; }
1 2 3
Yashirin o‘zgartirishni taqiqlash
class Metr { double q; public: explicit Metr(double q) : q(q) {} double get() const { return q; } }; class Sekund { int q; public: Sekund(int q) : q(q) {} int get() const { return q; } }; void chopM(Metr m) { cout << m.get() << "m "; } void chopS(Sekund s) { cout << s.get() << "s "; } int main() { chopM(Metr(5.5)); chopS(90); chopS('A'); }
5.5m 90s 65s
2-bo‘lim yakuni: Initsializatsiya ro‘yxati va explicit
2-topshiriq: Initsializatsiya ro‘yxati: Oraliq
Oraliq sinfida ikkita o‘zgarmas maydon bor: const int a, b. Ularga faqat initsializatsiya ro‘yxatida qiymat berish mumkin. Konstruktor Oraliq(int x, int y) kichigini a ga, kattasini b ga yozsin. Metodlar: int uzunlik() const (b − a) va bool ichida(int t) const (a ≤ t ≤ b).
Kirish: Birinchi qatorda x y, ikkinchi qatorda q (1 ≤ q ≤ 100), keyin q ta son t.
Chiqish: Birinchi qatorda uzunlik, keyin har bir t uchun ICHIDA yoki TASHQARIDA.
8 3 3 5 9 3
5 ICHIDA TASHQARIDA ICHIDA
Nusxa konstruktori
Nusxa konstruktori uch holatda chaqiriladi
1Initsializatsiya
Massiv b = a; yoki Massiv b(a);2Qiymat bo‘yicha uzatish
void f(Massiv m); → f(a)3Qiymat bo‘yicha qaytarish
return m; — ko‘pincha kompilyator optimallashtiradi (copy elision).Ko‘rsatkichli maydonni nusxalash
Xato: sayoz nusxa (kompilyatorniki)
b.data = a.data— ikkalasi bitta blokni ko‘rsatadib.data[0] = 99→a.data[0]ham 99!- Blok tugagach
~b()blokni o‘chiradi, keyin~a()yana o‘chiradi - Natija: “double free detected” — dastur buziladi
To‘g‘ri: chuqur nusxa (o‘zimiz yozamiz)
Massiv(const Massiv &b) : data(new int[b.n]), n(b.n)- Yangi blok ajratiladi va elementlar nusxalanadi
- a va b mustaqil — biri o‘zgarsa, ikkinchisi o‘zgarmaydi
- Har bir destruktor o‘z blokini o‘chiradi
Mustaqil nusxa
class Massiv { int *d; int n; public: Massiv(int n) : d(new int[n]), n(n) { for (int i = 0; i < n; i++) d[i] = i + 1; } Massiv(const Massiv &b) : d(new int[b.n]), n(b.n) { for (int i = 0; i < n; i++) d[i] = b.d[i]; cout << "nusxa "; } ~Massiv() { delete[] d; } int &at(int i) { return d[i]; } }; int main() { Massiv a(3); Massiv b = a; b.at(0) = 99; cout << a.at(0) << " " << b.at(0); }
nusxa 1 99
3-bo‘lim yakuni: Nusxa konstruktori
3-topshiriq: Chuqur nusxa
Massiv sinfi int* d dinamik xotirani boshqaradi. Nusxa konstruktorini yozing: u yangi xotira ajratib, elementlarni ko‘chirsin (chuqur nusxa). main() nusxani o‘zgartiradi — asl massiv o‘zgarmasligi kerak. Sayoz nusxada ikkala obyekt bitta xotirani ko‘rsatadi va destruktor uni ikki marta o‘chiradi.
Kirish: Birinchi qatorda n (1 ≤ n ≤ 1000), ikkinchi qatorda n ta butun son.
Chiqish: Ikki qator: asl massiv va har bir elementi 2 ga ko‘paytirilgan nusxa.
3 1 2 3
1 2 3 2 4 6
operator= va Uchlik qoidasi
Massiv& operator=(const Massiv &b)
O‘z-o‘ziga?
if (this == &b) return *this;Eskisini bo‘shatish
delete[] data;Yangi resurs
n = b.n; data = new int[n];Nusxalash
for (...) data[i] = b.data[i];Zanjir uchun
return *this; → a = b = c;Massiv b = a; — nusxa konstruktori (b yangi); c = a; — operator= (c allaqachon mavjud).Rule of Three
~T()
T(const T&)
T& operator=(const T&)
T(const T&) = delete; va T& operator=(const T&) = delete;Konstruktor yoki operator= ?
struct T { T() { cout << "yangi "; } T(const T &) { cout << "nusxa "; } T& operator=(const T &b) { if (this == &b) { cout << "o'zi "; return *this; } cout << "op= "; return *this; } }; int main() { T a; T b = a; T c; c = a; a = a; }
yangi nusxa yangi op= o'zi
4-bo‘lim yakuni: operator= va Uchlik qoidasi
Massiv c(5); c = a; da qaysi funksiya chaqiriladi?this == &b tekshiriladi?4-topshiriq: Uchlik qoidasi: operator=
Oldingi Massiv sinfiga nusxa o‘zlashtirish operatori operator= ni qo‘shing (Uchlik qoidasi: destruktor + nusxa konstruktori + operator=). O‘z-o‘ziga o‘zlashtirish (a = a) ham to‘g‘ri ishlashi kerak. Massivlar o‘lchami har xil bo‘lishi mumkin.
Kirish: Birinchi qatorda n va n ta son (a massiv), ikkinchi qatorda m va m ta son (b massiv). 1 ≤ n, m ≤ 1000.
Chiqish: Uch qator: a = b; a[0] = 0; dan keyingi a, o‘zgarmagan b, va a = a; dan keyingi a.
3 1 2 3 2 7 8
0 8 7 8 0 8
Ko‘chirish semantikasi
Nusxalash o‘rniga “o‘g‘irlash”
| Tushuncha | Izoh |
|---|---|
| lvalue | Nomi va manzili bor obyekt: a, arr[i] — nusxalanadi |
| rvalue | Vaqtinchalik qiymat: Massiv(5), f() natijasi — resursini olish mumkin |
T&& | rvalue havola — faqat vaqtinchalik obyektlarga bog‘lanadi |
std::move(a) | Hech narsani ko‘chirmaydi — a ni rvalue deb belgilaydi |
b.data = nullptr; b.n = 0;Faqat ko‘rsatkich olinadi
class Massiv { int *d; int n; public: Massiv(int n) : d(new int[n]), n(n) {} Massiv(const Massiv &b) : d(new int[b.n]), n(b.n) { cout << "NUSXA "; } Massiv(Massiv &&b) noexcept : d(b.d), n(b.n) { b.d = nullptr; b.n = 0; cout << "KO'CHIRISH "; } ~Massiv() { delete[] d; } int size() const { return n; } }; int main() { Massiv a(1000000); Massiv b = a; Massiv c = std::move(a); cout << endl << a.size() << " " << c.size(); }
NUSXA KO'CHIRISH 0 1000000
vector nima uchun noexcept ga qaraydi?
struct Tez { static int n, k; Tez() {} Tez(const Tez &) { n++; } Tez(Tez &&) noexcept { k++; } }; struct Sekin { static int n, k; Sekin() {} Sekin(const Sekin &) { n++; } Sekin(Sekin &&) { k++; } }; int Tez::n = 0, Tez::k = 0, Sekin::n = 0, Sekin::k = 0; int main() { vector<Tez> a; vector<Sekin> b; for (int i = 0; i < 100; i++) { a.push_back(Tez()); b.push_back(Sekin()); } cout << Tez::n << " " << Sekin::n; }
0 127
5-bo‘lim yakuni: Ko‘chirish semantikasi
Massiv b = std::move(a); dan keyin a qanday holatda?RAII va Nol qoidasi
Resursni olish — bu initsializatsiya
Kafolat
return da va hatto istisnoda ham chaqiriladi.Standart RAII sinflari
string, vector, unique_ptr, fstream.Destruktor qoidalari
new/delete qilingan resurs erta return yoki throw da “sizib ketadi”.Destruktor kafolatli chaqiriladi
struct Resurs { string n; Resurs(string n) : n(n) { cout << "+" << n << " "; } ~Resurs() { cout << "-" << n << " "; } }; void ishla(bool xato) { Resurs r("fayl"); if (xato) throw runtime_error("uzildi"); cout << "ok "; } int main() { ishla(false); try { ishla(true); } catch (const exception &e) { cout << e.what(); } }
+fayl ok -fayl +fayl -fayl uzildi
Resursni o‘zingiz boshqarmang
class Talaba { string ism; vector<int> baholar; public: Talaba(string i, vector<int> b) : ism(i), baholar(b) {} void qosh(int x) { baholar.push_back(x); } int soni() const { return baholar.size(); } }; int main() { Talaba t1("Aziza", {5, 4, 5}); Talaba t2 = t1; t2.qosh(3); cout << t1.soni() << " " << t2.soni(); }
3 4
6-bo‘lim yakuni: RAII va Nol qoidasi
Asosiy xulosalar
1Konstruktor turlari
= default, = delete.2Initsializatsiya ro‘yxati
3explicit
4Chuqur nusxa
5Uchlik va Beshlik
6RAII va Nol qoidasi
Yakunlashdan oldin sakkizta savol
Nuqta p(3, 4); qaysi konstruktor?void f(T t); f(a); da nima chaqiriladi?c = a; (c mavjud) — nima chaqiriladi?10-laboratoriya ishi: 6 ta dasturlash topshirig‘i
Ko‘chirish semantikasi: Bufer
Obyektlar hayoti: bloklar
Matritsa (Uchlik qoidasi)
O‘z satr sinfim
Nol qoidasi: Guruh
RAII: resurs qulfi
Darsni tark etishdan oldin
Javoblaringizni yozing (✎ Javob yozish) yoki qog‘ozga yozib topshiring.
= delete bilan taqiqlaysiz? Misol keltiring.