Shablonlar bilan ishlash
Qolip bilan pishiriq yopasiz: qolip bitta — xamir har xil. Dasturda-chi?
kattasi(int, int), kattasi(double, double), kattasi(string, string)... — har biri uchun alohida yozamizmi?
Bu ma’ruza oxirida siz quyidagilarni bajara olasiz...
Funksiya shablonlari
Shablon — funksiya emas, retsept
| Tushuncha | Ma’nosi |
|---|---|
| Instansiyalash | Shablon aniq tur bilan ishlatilganda kompilyator haqiqiy funksiyani yaratadi |
| Tur aniqlash | T argumentlardan aniqlanadi; yashirin o‘zgartirishlar hisobga olinmaydi |
| Aniq argument | kattasi<double>(3, 2.5) — T qo‘lda beriladi |
| Instansiya | kattasi<int> va kattasi<double> — ikki xil funksiya |
| Talab | Tanadagi amallar (>) T uchun mavjud bo‘lishi shart |
kattasi, almashtir va massiv o‘lchami
template <typename T> T kattasi(T a, T b) { return (a > b) ? a : b; } template <typename T> void almashtir(T &a, T &b) { T t = a; a = b; b = t; } template <typename T, size_t N> size_t olcham(const T (&m)[N]) { return N; } int main() { cout << kattasi(3, 7) << " " << kattasi<double>(3, 2.5) << " "; string s = "olma", t = "nok"; almashtir(s, t); int a[] = {4, 8, 15, 16, 23}; cout << s << " " << olcham(a); }
7 3 nok 5
static va auto qaytarish turi
template <typename T> void qayd(const T &x) { static int n = 0; cout << x << ":" << ++n << " "; } template <typename A, typename B> auto qosh(A a, B b) { return a + b; } int main() { qayd(1); qayd(2); qayd(1.5); qayd(3); cout << endl << qosh(2, 3.5) << " " << qosh(string("C"), "++"); }
1:1 2:2 1.5:1 3:3 5.5 C++
a + b ifodasidan: double, string1-bo‘lim yakuni: Funksiya shablonlari
kattasi(3, 2.5) chaqiruvida nima bo‘ladi?kattasi<int> va kattasi<double> bitta funksiyami?1-topshiriq: Funksiya shablonlari
Ikkita funksiya shablonini yozing: template <typename T> void almashtir(T& a, T& b) va template <typename T> T kattasi(T a, T b). main() ularni int, double va string turlari uchun chaqiradi.
Kirish: Birinchi qatorda q (1 ≤ q ≤ 100). Keyin q qatorda: tur (int, double, string) va ikki qiymat.
Chiqish: Har bir so‘rov uchun bitta qatorda: almashtirilgan ikki qiymat va kattasi (double — 2 xona).
3 int 3 9 double 2.5 -1 string olma anor
9 3 9 -1.00 2.50 2.50 anor olma olma
Sinf shablonlari
Bitta Stek<T> — ko‘p stek
1E’lon
template <typename T> class Stek { vector<T> d; ... };2Tashqarida aniqlash
template <typename T> void Stek<T>::push(const T &x) { ... }3Ishlatish
Stek<int> s; — sinf shablonida T odatda aniq yoziladi.4Mustaqil turlar
Stek<int> va Stek<string> — bir-biriga bog‘liq bo‘lmagan ikki sinf.5Sarlavha fayli
6CTAD (C++17)
pair p(1, 2.5); → pair<int, double> — tur konstruktordan.Qavslar muvozanatini tekshirish
template <typename T> class Stek { vector<T> d; public: void push(const T &x) { d.push_back(x); } T pop() { T x = d.back(); d.pop_back(); return x; } bool bosh() const { return d.empty(); } }; bool muvozanat(const string &s) { Stek<char> st; for (char c : s) { if (c == '(' || c == '[' || c == '{') st.push(c); else if (c == ')' || c == ']' || c == '}') { if (st.bosh()) return false; char o = st.pop(); if ((o == '(') != (c == ')') || (o == '[') != (c == ']')) return false; } } return st.bosh(); } int main() { for (string s : {"(a+b)*[c-{d/e}]", "(()]", "{[()()]}", "((("}) cout << muvozanat(s); }
1010
Juft<A, B> va CTAD
template <typename A, typename B> struct Juft { A birinchi; B ikkinchi; Juft(A a, B b) : birinchi(a), ikkinchi(b) {} }; template <typename A, typename B> ostream& operator<<(ostream &o, const Juft<A, B> &j) { return o << "(" << j.birinchi << ", " << j.ikkinchi << ")"; } int main() { Juft<string, int> a("Aziza", 91); Juft b(3.5, 'x'); cout << a << " " << b; }
(Aziza, 91) (3.5, x)
2-bo‘lim yakuni: Sinf shablonlari
2-topshiriq: Stek<T> shablon sinfi
template <typename T> class Stek ni vector<T> asosida yozing: push, pop (qiymatni qaytaradi), top, size, empty. main() bir vaqtda Stek<int> va Stek<string> bilan ishlaydi.
Kirish: Birinchi qatorda q (1 ≤ q ≤ 1000). Buyruqlar: i push x, s push so‘z, i pop, s pop, i top, s top, i size, s size.
Chiqish: pop va top — qiymat (bo‘sh stekda BOSH), size — elementlar soni.
6 i push 5 s push olma i push 7 i pop s top i size
7 olma 1
Tursiz parametrlar va metadasturlash
O‘lcham turga “yozilgan” massiv
template <typename T = int, size_t N = 5> class Massiv { static_assert(N > 0, "o'lcham musbat bo'lsin"); T d[N] = {}; public: T& operator[](size_t i) { return d[i]; } constexpr size_t size() const { return N; } T yig() const { T s{}; for (auto x : d) s += x; return s; } }; int main() { Massiv<double, 3> a; a[0] = 1.5; a[2] = 2; Massiv<> b; b[4] = 7; cout << a.size() << " " << a.yig() << " " << b.size() << " " << b.yig(); }
3 3.5 5 7
Massiv<int, 0> — kompilyatsiya xatosiKompilyatsiya vaqtida hisoblash
template <unsigned N> struct Fakt { static const unsigned long long q = N * Fakt<N - 1>::q; }; template <> struct Fakt<0> { static const unsigned long long q = 1; }; template <unsigned N> struct Fib { static const unsigned long long q = Fib<N - 1>::q + Fib<N - 2>::q; }; template <> struct Fib<0> { static const unsigned long long q = 0; }; template <> struct Fib<1> { static const unsigned long long q = 1; }; constexpr long long kvadrat(long long x) { return x * x; } int main() { cout << Fakt<10>::q << " " << Fib<80>::q << " " << kvadrat(12); }
3628800 23416728348467685 144
3-bo‘lim yakuni: Tursiz parametrlar va metadasturlash
3-topshiriq: Massiv<T, N>: tursiz parametr
template <typename T, int N> class Massiv — o‘lchami kompilyatsiya vaqtida ma’lum massiv. Metodlar: size(), ol(i, natija) (indeks to‘g‘ri bo‘lsa true), yigindi(). main() tayyor: Massiv<int, 5> va Massiv<double, 3>.
Kirish: 5 ta butun son, 3 ta haqiqiy son, so‘ng q va q ta so‘rov: i k yoki d k (k — indeks).
Chiqish: Ikki yig‘indi (haqiqiysi 2 xona), so‘ng har bir so‘rovga qiymat yoki CHEGARADAN TASHQARI.
1 2 3 4 5 0.5 1.5 2.25 3 i 4 d 0 i 5
15 4.25 5 0.50 CHEGARADAN TASHQARI
Ixtisoslashtirish
Ba’zi turlar uchun alohida amalga oshirish
| Turi | Ko‘rinishi | Qachon tanlanadi |
|---|---|---|
| Asosiy shablon | template <typename T> struct Chop { ... }; | Boshqa hech qaysi mos kelmasa |
| To‘liq | template <> struct Chop<bool> { ... }; | Aynan shu tur uchun |
| Qisman (faqat sinf) | template <typename T> struct Chop<T*> { ... }; | Turlar guruhi: istalgan ko‘rsatkich, vector |
To‘liq va qisman ixtisoslashtirish
template <typename T> struct TurNomi { static string nom() { return "?"; } }; template <> struct TurNomi<int> { static string nom() { return "int"; } }; template <> struct TurNomi<char> { static string nom() { return "char"; } }; template <typename T> struct TurNomi<T*> { static string nom() { return TurNomi<T>::nom() + "*"; } }; template <typename T> struct TurNomi<vector<T>> { static string nom() { return "vector<" + TurNomi<T>::nom() + ">"; } }; int main() { cout << TurNomi<int>::nom() << " " << TurNomi<char**>::nom() << " " << TurNomi<vector<int*>>::nom() << " " << TurNomi<double>::nom(); }
int char** vector<int*> ?
Manzil emas — matnni solishtirish
template <typename T> T kattasi(T a, T b) { return (a > b) ? a : b; } template <> const char* kattasi<const char*>(const char *a, const char *b) { return strcmp(a, b) > 0 ? a : b; } template <typename T> void chop(const T &x) { cout << x << " "; } template <> void chop<bool>(const bool &x) { cout << (x ? "ha" : "yo'q") << " "; } int main() { cout << kattasi<const char*>("olma", "nok") << " "; chop(5); chop(true); chop(false); }
olma 5 ha yo'q
4-bo‘lim yakuni: Ixtisoslashtirish
TurNomi<int*> uchun qaysi versiya tanlanadi?Variadik shablonlar
Paketni operator bilan “yig‘ish”
| Shakl | Ochilishi |
|---|---|
unar o‘ng: (x op ...) | x1 op (x2 op (x3 op x4)) |
unar chap: (... op x) | ((x1 op x2) op x3) op x4 |
binar chap: (init op ... op x) | (((init op x1) op x2) op x3) — bo‘sh paketda ham ishlaydi |
typename... Args — turlar paketi, Args... args — argumentlar paketi, args... — ochish, sizeof...(args) — soni.Istalgan sondagi argument
void chop() { cout << endl; } template <typename B, typename... Q> void chop(const B &b, const Q&... q) { cout << b; if (sizeof...(q) > 0) cout << ", "; chop(q...); } template <typename... T> auto yigindi(T... x) { return (x + ...); } template <typename... T> auto kopaytma(T... x) { return (1 * ... * x); } int main() { chop(1, "ikki", 3.5, '4'); cout << yigindi(1, 2, 3.5) << " " << kopaytma() << " " << kopaytma(2, 3, 4); }
1, ikki, 3.5, 4 6.5 1 24
Argumentlarni o‘zgarishsiz uzatish
template <typename T, typename... Args> unique_ptr<T> yarat(Args&&... args) { cout << sizeof...(args) << " arg; "; return unique_ptr<T>(new T(std::forward<Args>(args)...)); } struct Talaba { string ism; int kurs; Talaba(string i, int k) : ism(i), kurs(k) {} }; int main() { auto t = yarat<Talaba>("Aziza", 2); auto s = yarat<string>(3, '*'); cout << t->ism << " " << *s; }
2 arg; 2 arg; Aziza ***
5-bo‘lim yakuni: Variadik shablonlar
sizeof...(args) nimani qaytaradi?(x + ...) qanday ochiladi (3 ta argument)?4-topshiriq: Variadik shablonlar
Ikki variadik shablon yozing: chop(args...) — barcha argumentlarni , bilan ajratib bitta qatorda chiqaradi; yigindi(args...) — sonli argumentlar yig‘indisini qaytaradi (fold ifoda). main() ularni turli sondagi argumentlar bilan chaqiradi.
Kirish: Bitta qatorda: butun son a, haqiqiy son b va so‘z c.
Chiqish: main() chiqaradigan to‘rt qator.
7 2.5 olma
7 7, 2.5, olma olma, 7, olma, 2.5 16.5
C++20 konseptlari va STL
Talablar — imzoda, nom bilan
Konseptsiz shablon
- Talablar tanada “yashiringan”
- Noto‘g‘ri tur — xato shablon ichida, siz yozmagan qatorda
- Xabar o‘nlab qatorga cho‘ziladi
Konsept bilan (C++20)
template <typename T> concept Sonli = integral<T> || floating_point<T>;template <Sonli T> double ortacha(const vector<T> &v);- Xato chaqiruv joyida: “constraints not satisfied: Sonli<T>”
requires ifodasi: concept Chiqariladigan = requires(ostream &o, const T &x) { o << x; };concept, requires va if constexpr
#include <iostream> #include <vector> #include <concepts> using namespace std; template <typename T> concept Sonli = integral<T> || floating_point<T>; template <Sonli T> double ortacha(const vector<T> &v) { double s = 0; for (T x : v) s += x; return s / v.size(); } template <typename T> string turi(const T &) { if constexpr (integral<T>) return "butun"; else if constexpr (floating_point<T>) return "haqiqiy"; else return "boshqa"; } int main() { cout << ortacha(vector<int>{1, 2, 4}) << " " << turi(5) << " " << turi(2.5) << " " << turi("a"); // ortacha(vector<string>{"a"}); // XATO: Sonli<string> bajarilmadi return 0; }
2.33333 butun haqiqiy boshqa
Shablon sinfimiz STL ustida: so‘zlar chastotasi
template <typename K, typename V = int> class Chastota { map<K, V> m; public: void qosh(const K &k, V n = 1) { m[k] += n; } vector<pair<K, V>> engKop(size_t k) const { vector<pair<K, V>> v(m.begin(), m.end()); sort(v.begin(), v.end(), [](auto &a, auto &b) { return a.second != b.second ? a.second > b.second : a.first < b.first; }); if (v.size() > k) v.resize(k); return v; } }; int main() { Chastota<string> c; stringstream ss("kod tez kod qisqa shablon kod tez"); string s; while (ss >> s) c.qosh(s); for (auto &[soz, n] : c.engKop(2)) cout << soz << "=" << n << " "; }
kod=3 tez=2
6-bo‘lim yakuni: C++20 konseptlari va STL
if constexpr oddiy if dan nimasi bilan farq qiladi?Asosiy xulosalar
1Shablon
2Sinf shablonlari
Stek<T>; metodlar Stek<T>:: bilan; CTAD — pair p(1, 2.5).3Tursiz parametrlar
size_t N — kompilyatsiyada ma’lum; static_assert bilan tekshiruv.4Ixtisoslashtirish
template <> va qisman T*; eng ixtisoslashgani tanlanadi.5Variadik
Args..., sizeof..., fold (x + ...), std::forward.6Konseptlar
concept, requires, if constexpr — talablar imzoda, xatolar tushunarli.Yakunlashdan oldin sakkizta savol
kattasi<double>(3, 4.5) da T qanday aniqlanadi?std::array<int, 5> dagi 5 — qanday parametr?template <> nima?(... + x) qanday fold?sizeof...(args)?15-laboratoriya ishi: 6 ta dasturlash topshirig‘i
Ixtisoslashtirish: tavsif<T>
Umumiy saralash shabloni
Konsept: Raqamli
STL: so‘zlar chastotasi
Navbat<T, N>: halqa bufer
LRU kesh<K, V>
Darsni tark etishdan oldin
Javoblaringizni yozing (✎ Javob yozish) yoki qog‘ozga yozib topshiring.
kichigi funksiya shablonini yozing.