⌂Barcha darslar📁Dars materiallari1 / 1 21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash — interaktiv slaydlar
21
YIGIRMA BIRINCHI MA’RUZA
Dasturlash 1 · C++ · 15-mavzu

Shablonlar bilan ishlash

Funksiya va sinf shablonlari · tursiz parametrlar · kompilyatsiya vaqtidagi hisoblash · ixtisoslashtirish · variadik shablonlar · C++20 konseptlari
template <T>
Stek<T>
template <>
concept
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
1 / 40
Isinish

Qolip bilan pishiriq yopasiz: qolip bitta — xamir har xil. Dasturda-chi?

kattasi(int, int), kattasi(double, double), kattasi(string, string)... — har biri uchun alohida yozamizmi?

1
Uchala funksiyaning tanasi nimasi bilan farq qiladi?
2
vector<int> va vector<string> ni kim, qachon yozgan?
3
Qolipga “noto‘g‘ri xamir” solinsa (masalan, solishtirib bo‘lmaydigan tur), qachon bilamiz?
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
2 / 40
O‘quv maqsadlari

Bu ma’ruza oxirida siz quyidagilarni bajara olasiz...

1
Tushuntirish — shablon, instansiyalash va tur aniqlash (deduction) tushunchalarini
2
Yozish — funksiya shablonlarini va aniq argumentni ko‘rsatishni
3
Yaratish — sinf shablonlarini (Stek<T>, Juft<A, B>) va CTAD dan foydalanishni
4
Qo‘llash — tursiz parametrlar, standart argumentlar va static_assert ni
5
Hisoblash — qiymatlarni kompilyatsiya vaqtida (shablon rekursiyasi, constexpr)
6
Ixtisoslashtirish — shablonni to‘liq va qisman
7
Yozish — variadik shablonlar va fold ifodalarni
8
Cheklash — shablon parametrlarini C++20 konseptlari bilan
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
3 / 40
01

Funksiya shablonlari

template <typename T> · instansiyalash · tur aniqlash · aniq argument · auto
typename T
Deduction
<double>
auto
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
4 / 40
TUSHUNCHALAR

Shablon — funksiya emas, retsept

TushunchaMa’nosi
InstansiyalashShablon aniq tur bilan ishlatilganda kompilyator haqiqiy funksiyani yaratadi
Tur aniqlashT argumentlardan aniqlanadi; yashirin o‘zgartirishlar hisobga olinmaydi
Aniq argumentkattasi<double>(3, 2.5) — T qo‘lda beriladi
Instansiyakattasi<int> va kattasi<double> — ikki xil funksiya
TalabTanadagi amallar (>) T uchun mavjud bo‘lishi shart
Umumlashgan dasturlash (generic programming): algoritm bir marta yoziladi — istalgan tur bilan ishlaydi.
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
5 / 40
AMALDA

kattasi, almashtir va massiv o‘lchami

template <typename T>
T kattasi(T a, T b) { return (a > b) ? a : b; }
template <typename T>
void almashtir(T &a, T &b) { T t = a; a = b; b = t; }
template <typename T, size_t N>
size_t olcham(const T (&m)[N]) { return N; }
int main() {
    cout << kattasi(3, 7) << " " << kattasi<double>(3, 2.5)
            << " ";
    string s = "olma", t = "nok";
    almashtir(s, t);
    int a[] = {4, 8, 15, 16, 23};
    cout << s << " " << olcham(a);
}
▶ NATIJA
7 3 nok 5
kattasi(3, 7)
T = int — argumentlardan
kattasi<double>(3, 2.5)
T aniq — 3 → 3.0
size_t N
massiv o‘lchami ham aniqlanadi
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
6 / 40
HAR TUR — ALOHIDA FUNKSIYA

static va auto qaytarish turi

template <typename T>
void qayd(const T &x) {
    static int n = 0;
    cout << x << ":" << ++n << " ";
}
template <typename A, typename B>
auto qosh(A a, B b) { return a + b; }
int main() {
    qayd(1); qayd(2); qayd(1.5); qayd(3);
    cout << endl << qosh(2, 3.5) << " " << qosh(string("C"),
            "++");
}
▶ NATIJA
1:1 2:2 1.5:1 3:3 
5.5 C++
static int n
har bir T uchun o‘z static o‘zgaruvchisi
qayd(1.5)
qayd<double> — yangi instansiya, hisob 1 dan
auto
natija turi a + b ifodasidan: double, string
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
7 / 40
Tushunishni tekshirishO‘ylang – Juftlikda – Bo‘lishing · 3 daqiqa

1-bo‘lim yakuni: Funksiya shablonlari

1
kattasi(3, 2.5) chaqiruvida nima bo‘ladi?
Savol 1
2
Instansiyalash nima?
Savol 2
3
kattasi<int> va kattasi<double> bitta funksiyami?
Savol 3
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
8 / 40
Amaliy topshiriqHar kim o‘z qurilmasida · 10 daqiqa · Oson · 10 ball

1-topshiriq: Funksiya shablonlari

Ikkita funksiya shablonini yozing: template <typename T> void almashtir(T& a, T& b) va template <typename T> T kattasi(T a, T b). main() ularni int, double va string turlari uchun chaqiradi.

Kirish: Birinchi qatorda q (1 ≤ q ≤ 100). Keyin q qatorda: tur (int, double, string) va ikki qiymat.

Chiqish: Har bir so‘rov uchun bitta qatorda: almashtirilgan ikki qiymat va kattasi (double — 2 xona).

MISOL · KIRISH
3
int 3 9
double 2.5 -1
string olma anor
MISOL · CHIQISH
9 3 9
-1.00 2.50 2.50
anor olma olma
Telefon kamerasi bilan skanerlang
1. Saytga kiring (login va parol)
2. Kodni yozing va sinab ko‘ring
3. ✓ Topshirish
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
9 / 40
02

Sinf shablonlari

Stek<T> · metodni tashqarida aniqlash · Juft<A, B> · CTAD
Stek<T>
Stek<T>::push
Juft<A,B>
CTAD
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
10 / 40
SINF SHABLONI

Bitta Stek<T> — ko‘p stek

1E’lon

template <typename T> class Stek { vector<T> d; ... };

2Tashqarida aniqlash

template <typename T> void Stek<T>::push(const T &x) { ... }

3Ishlatish

Stek<int> s; — sinf shablonida T odatda aniq yoziladi.

4Mustaqil turlar

Stek<int> va Stek<string> — bir-biriga bog‘liq bo‘lmagan ikki sinf.

5Sarlavha fayli

Shablon kodi to‘liq .h faylda — kompilyator uni instansiyalashda ko‘rishi kerak.

6CTAD (C++17)

pair p(1, 2.5); → pair<int, double> — tur konstruktordan.
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
11 / 40
STEK<T>

Qavslar muvozanatini tekshirish

template <typename T>
class Stek {
    vector<T> d;
public:
    void push(const T &x) { d.push_back(x); }
    T pop() { T x = d.back(); d.pop_back(); return x; }
    bool bosh() const { return d.empty(); }
};
bool muvozanat(const string &s) {
    Stek<char> st;
    for (char c : s) {
        if (c == '(' || c == '[' || c == '{') st.push(c);
        else if (c == ')' || c == ']' || c == '}') {
            if (st.bosh()) return false;
            char o = st.pop();
            if ((o == '(') != (c == ')')
                    || (o == '[') != (c == ']')) return false;
        }
    }
    return st.bosh();
}
int main() {
    for (string s : {"(a+b)*[c-{d/e}]", "(()]", "{[()()]}",
            "((("})
        cout << muvozanat(s);
}
▶ NATIJA
1010
Stek<char>
ochuvchi qavslar stekka
pop()
yopuvchi qavs oxirgi ochilgani bilan mos bo‘lishi kerak
st.bosh()
oxirida ochiq qavs qolmasligi shart
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
12 / 40
IKKI PARAMETR

Juft<A, B> va CTAD

template <typename A, typename B>
struct Juft {
    A birinchi;
    B ikkinchi;
    Juft(A a, B b) : birinchi(a), ikkinchi(b) {}
};
template <typename A, typename B>
ostream& operator<<(ostream &o, const Juft<A, B> &j) {
    return o << "(" << j.birinchi << ", " << j.ikkinchi << ")";
}
int main() {
    Juft<string, int> a("Aziza", 91);
    Juft b(3.5, 'x');
    cout << a << " " << b;
}
▶ NATIJA
(Aziza, 91) (3.5, x)
Juft<string, int>
turlar aniq ko‘rsatilgan
Juft b(3.5, 'x')
CTAD: Juft<double, char>
operator<<
shablon funksiya — barcha Juft lar uchun
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
13 / 40
Tushunishni tekshirishO‘ylang – Juftlikda – Bo‘lishing · 3 daqiqa

2-bo‘lim yakuni: Sinf shablonlari

1
Stek<int> va Stek<string> munosabati?
Savol 1
2
Sinf shablonining metodi tashqarida qanday yoziladi?
Savol 2
3
CTAD nima?
Savol 3
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
14 / 40
Amaliy topshiriqHar kim o‘z qurilmasida · 10 daqiqa · Oson · 10 ball

2-topshiriq: Stek<T> shablon sinfi

template <typename T> class Stek ni vector<T> asosida yozing: push, pop (qiymatni qaytaradi), top, size, empty. main() bir vaqtda Stek<int> va Stek<string> bilan ishlaydi.

Kirish: Birinchi qatorda q (1 ≤ q ≤ 1000). Buyruqlar: i push x, s push so‘z, i pop, s pop, i top, s top, i size, s size.

Chiqish: pop va top — qiymat (bo‘sh stekda BOSH), size — elementlar soni.

MISOL · KIRISH
6
i push 5
s push olma
i push 7
i pop
s top
i size
MISOL · CHIQISH
7
olma
1
Telefon kamerasi bilan skanerlang
1. Saytga kiring (login va parol)
2. Kodni yozing va sinab ko‘ring
3. ✓ Topshirish
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
15 / 40
03

Tursiz parametrlar va metadasturlash

template <typename T, size_t N> · standart argumentlar · static_assert · Faktorial<N>
size_t N
Massiv<>
static_assert
constexpr
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
16 / 40
TURSIZ PARAMETR

O‘lcham turga “yozilgan” massiv

template <typename T = int, size_t N = 5>
class Massiv {
    static_assert(N > 0, "o'lcham musbat bo'lsin");
    T d[N] = {};
public:
    T& operator[](size_t i) { return d[i]; }
    constexpr size_t size() const { return N; }
    T yig() const { T s{}; for (auto x : d) s += x; return s; }
};
int main() {
    Massiv<double, 3> a;
    a[0] = 1.5; a[2] = 2;
    Massiv<> b;
    b[4] = 7;
    cout << a.size() << " " << a.yig() << " " << b.size() << " "
            << b.yig();
}
▶ NATIJA
3 3.5 5 7
size_t N
qiymat parametri — kompilyatsiya vaqtida ma’lum bo‘lishi shart
Massiv<>
standart argumentlar: int va 5
static_assert
Massiv<int, 0> — kompilyatsiya xatosi
Diqqat!
Massiv<int, 3> va Massiv<int, 4> — har xil turlar
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
17 / 40
METADASTURLASH

Kompilyatsiya vaqtida hisoblash

template <unsigned N>
struct Fakt {
    static const unsigned long long q = N * Fakt<N - 1>::q;
};
template <>
struct Fakt<0> { static const unsigned long long q = 1; };
template <unsigned N>
struct Fib {
        static const unsigned long long q = Fib<N - 1>::q + Fib<N - 2>::q; };
template <> struct Fib<0> {
        static const unsigned long long q = 0; };
template <> struct Fib<1> {
        static const unsigned long long q = 1; };
constexpr long long kvadrat(long long x) { return x * x; }
int main() {
    cout << Fakt<10>::q << " " << Fib<80>::q << " "
            << kvadrat(12);
}
▶ NATIJA
3628800 23416728348467685 144
Fakt<10>
rekursiv instansiyalash — Fakt<0> da to‘xtaydi
Fib<80>
bir zumda — har Fib<k> faqat bir marta yaratiladi
constexpr
zamonaviy usul: oddiy funksiya kompilyatsiyada hisoblanadi
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
18 / 40
Tushunishni tekshirishO‘ylang – Juftlikda – Bo‘lishing · 3 daqiqa

3-bo‘lim yakuni: Tursiz parametrlar va metadasturlash

1
Tursiz parametr N ga qanday qiymat berish mumkin?
Savol 1
2
Massiv<int, 3> va Massiv<int, 4> bir turmi?
Savol 2
3
static_assert qachon ishlaydi?
Savol 3
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
19 / 40
Amaliy topshiriqHar kim o‘z qurilmasida · 10 daqiqa · O‘rta · 20 ball

3-topshiriq: Massiv<T, N>: tursiz parametr

template <typename T, int N> class Massiv — o‘lchami kompilyatsiya vaqtida ma’lum massiv. Metodlar: size(), ol(i, natija) (indeks to‘g‘ri bo‘lsa true), yigindi(). main() tayyor: Massiv<int, 5> va Massiv<double, 3>.

Kirish: 5 ta butun son, 3 ta haqiqiy son, so‘ng q va q ta so‘rov: i k yoki d k (k — indeks).

Chiqish: Ikki yig‘indi (haqiqiysi 2 xona), so‘ng har bir so‘rovga qiymat yoki CHEGARADAN TASHQARI.

MISOL · KIRISH
1 2 3 4 5
0.5 1.5 2.25
3
i 4
d 0
i 5
MISOL · CHIQISH
15
4.25
5
0.50
CHEGARADAN TASHQARI
Telefon kamerasi bilan skanerlang
1. Saytga kiring (login va parol)
2. Kodni yozing va sinab ko‘ring
3. ✓ Topshirish
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
20 / 40
04

Ixtisoslashtirish

Asosiy shablon · to‘liq template <> · qisman T* · const char* muammosi
template <>
T*
const char*
Tanlov
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
21 / 40
TURLAR

Ba’zi turlar uchun alohida amalga oshirish

TuriKo‘rinishiQachon tanlanadi
Asosiy shablontemplate <typename T> struct Chop { ... };Boshqa hech qaysi mos kelmasa
To‘liqtemplate <> struct Chop<bool> { ... };Aynan shu tur uchun
Qisman (faqat sinf)template <typename T> struct Chop<T*> { ... };Turlar guruhi: istalgan ko‘rsatkich, vector
Bir nechta variant mos kelsa — eng ixtisoslashgani tanlanadi: to‘liq > qisman > asosiy.
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
22 / 40
TurNomi

To‘liq va qisman ixtisoslashtirish

template <typename T>
struct TurNomi { static string nom() { return "?"; } };
template <> struct TurNomi<int> { static string nom() {
        return "int"; } };
template <> struct TurNomi<char> { static string nom() {
        return "char"; } };
template <typename T>
struct TurNomi<T*> { static string nom() {
        return TurNomi<T>::nom() + "*"; } };
template <typename T>
struct TurNomi<vector<T>> { static string nom() {
        return "vector<" + TurNomi<T>::nom() + ">"; } };
int main() {
    cout << TurNomi<int>::nom() << " " << TurNomi<char**>::nom()
            << " "
         << TurNomi<vector<int*>>::nom() << " "
                 << TurNomi<double>::nom();
}
▶ NATIJA
int char** vector<int*> ?
TurNomi<char**>
qisman T* ikki marta: char* → char
vector<int*>
qisman vector<T>, ichida T* va int
double
ixtisoslashtirish yo‘q — asosiy shablon
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
23 / 40
const char*

Manzil emas — matnni solishtirish

template <typename T>
T kattasi(T a, T b) { return (a > b) ? a : b; }
template <>
const char* kattasi<const char*>(const char *a, const char *b) {
    return strcmp(a, b) > 0 ? a : b;
}
template <typename T>
void chop(const T &x) { cout << x << " "; }
template <>
void chop<bool>(const bool &x) { cout << (x ? "ha" : "yo'q")
        << " "; }
int main() {
    cout << kattasi<const char*>("olma", "nok") << " ";
    chop(5); chop(true); chop(false);
}
▶ NATIJA
olma 5 ha yo'q 
umumiy kattasi
const char* uchun manzillarni solishtirardi — tasodifiy natija
strcmp
ixtisoslashtirish matnni solishtiradi: "olma" > "nok"
chop<bool>
true/false o‘rniga ha/yo‘q
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
24 / 40
Tushunishni tekshirishO‘ylang – Juftlikda – Bo‘lishing · 3 daqiqa

4-bo‘lim yakuni: Ixtisoslashtirish

1
Ixtisoslashtirish nima uchun kerak?
Savol 1
2
Qisman ixtisoslashtirish qaysi shablonlarda mavjud?
Savol 2
3
TurNomi<int*> uchun qaysi versiya tanlanadi?
Savol 3
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
25 / 40
05

Variadik shablonlar

typename... Args · sizeof... · rekursiya · C++17 fold ifodalar · forward
Args...
sizeof...
(x + ...)
forward
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
26 / 40
FOLD IFODALAR

Paketni operator bilan “yig‘ish”

ShaklOchilishi
unar o‘ng: (x op ...)x1 op (x2 op (x3 op x4))
unar chap: (... op x)((x1 op x2) op x3) op x4
binar chap: (init op ... op x)(((init op x1) op x2) op x3) — bo‘sh paketda ham ishlaydi
typename... Args — turlar paketi, Args... args — argumentlar paketi, args... — ochish, sizeof...(args) — soni.
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
27 / 40
REKURSIYA VA FOLD

Istalgan sondagi argument

void chop() { cout << endl; }
template <typename B, typename... Q>
void chop(const B &b, const Q&... q) {
    cout << b;
    if (sizeof...(q) > 0) cout << ", ";
    chop(q...);
}
template <typename... T>
auto yigindi(T... x) { return (x + ...); }
template <typename... T>
auto kopaytma(T... x) { return (1 * ... * x); }
int main() {
    chop(1, "ikki", 3.5, '4');
    cout << yigindi(1, 2, 3.5) << " " << kopaytma() << " "
            << kopaytma(2, 3, 4);
}
▶ NATIJA
1, ikki, 3.5, 4
6.5 1 24
chop(q...)
birinchisini chiqarib, qolganlari bilan rekursiya
chop()
bazaviy holat — paket bo‘sh
(1 * ... * x)
binar fold — bo‘sh paketda 1
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
28 / 40
UNIVERSAL FABRIKA

Argumentlarni o‘zgarishsiz uzatish

template <typename T, typename... Args>
unique_ptr<T> yarat(Args&&... args) {
    cout << sizeof...(args) << " arg; ";
    return unique_ptr<T>(new T(std::forward<Args>(args)...));
}
struct Talaba {
    string ism;
    int kurs;
    Talaba(string i, int k) : ism(i), kurs(k) {}
};
int main() {
    auto t = yarat<Talaba>("Aziza", 2);
    auto s = yarat<string>(3, '*');
    cout << t->ism << " " << *s;
}
▶ NATIJA
2 arg; 2 arg; Aziza ***
Args&&... args
“universal havola” — istalgan argument
std::forward
lvalue/rvalue holatini saqlab uzatadi
make_unique
standart kutubxona aynan shunday qurilgan
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
29 / 40
Tushunishni tekshirishO‘ylang – Juftlikda – Bo‘lishing · 3 daqiqa

5-bo‘lim yakuni: Variadik shablonlar

1
sizeof...(args) nimani qaytaradi?
Savol 1
2
(x + ...) qanday ochiladi (3 ta argument)?
Savol 2
3
Variadik rekursiyada bazaviy holat nima?
Savol 3
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
30 / 40
Amaliy topshiriqHar kim o‘z qurilmasida · 10 daqiqa · O‘rta · 20 ball

4-topshiriq: Variadik shablonlar

Ikki variadik shablon yozing: chop(args...) — barcha argumentlarni , bilan ajratib bitta qatorda chiqaradi; yigindi(args...) — sonli argumentlar yig‘indisini qaytaradi (fold ifoda). main() ularni turli sondagi argumentlar bilan chaqiradi.

Kirish: Bitta qatorda: butun son a, haqiqiy son b va so‘z c.

Chiqish: main() chiqaradigan to‘rt qator.

MISOL · KIRISH
7 2.5 olma
MISOL · CHIQISH
7
7, 2.5, olma
olma, 7, olma, 2.5
16.5
Telefon kamerasi bilan skanerlang
1. Saytga kiring (login va parol)
2. Kodni yozing va sinab ko‘ring
3. ✓ Topshirish
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
31 / 40
06

C++20 konseptlari va STL

concept · requires · if constexpr · STL — shablonlar to‘plami
concept
requires
if constexpr
STL
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
32 / 40
KONSEPTLAR

Talablar — imzoda, nom bilan

Konseptsiz shablon

  • Talablar tanada “yashiringan”
  • Noto‘g‘ri tur — xato shablon ichida, siz yozmagan qatorda
  • Xabar o‘nlab qatorga cho‘ziladi

Konsept bilan (C++20)

  • template <typename T> concept Sonli = integral<T> || floating_point<T>;
  • template <Sonli T> double ortacha(const vector<T> &v);
  • Xato chaqiruv joyida: “constraints not satisfied: Sonli<T>”
requires ifodasi: concept Chiqariladigan = requires(ostream &o, const T &x) { o << x; };
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
33 / 40
AMALDA

concept, requires va if constexpr

#include <iostream>
#include <vector>
#include <concepts>
using namespace std;

template <typename T>
concept Sonli = integral<T> || floating_point<T>;
template <Sonli T>
double ortacha(const vector<T> &v) {
    double s = 0;
    for (T x : v) s += x;
    return s / v.size();
}
template <typename T>
string turi(const T &) {
    if constexpr (integral<T>) return "butun";
    else if constexpr (floating_point<T>) return "haqiqiy";
    else return "boshqa";
}
int main() {
    cout << ortacha(vector<int>{1, 2, 4}) << " " << turi(5)
            << " " << turi(2.5) << " " << turi("a");
    // ortacha(vector<string>{"a"});  // XATO: Sonli<string> bajarilmadi
    return 0;
}
▶ NATIJA
2.33333 butun haqiqiy boshqa
template <Sonli T>
T faqat son bo‘lishi mumkin
if constexpr
kompilyatsiya vaqtidagi tarmoqlanish — keraksiz shox umuman kompilyatsiya qilinmaydi
izohdagi qator
ochsangiz — aniq, qisqa xato xabari
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
34 / 40
STL

Shablon sinfimiz STL ustida: so‘zlar chastotasi

template <typename K, typename V = int>
class Chastota {
    map<K, V> m;
public:
    void qosh(const K &k, V n = 1) { m[k] += n; }
    vector<pair<K, V>> engKop(size_t k) const {
        vector<pair<K, V>> v(m.begin(), m.end());
        sort(v.begin(), v.end(), [](auto &a, auto &b) {
            return a.second != b.second ? a.second > b.second
                    : a.first < b.first;
        });
        if (v.size() > k) v.resize(k);
        return v;
    }
};
int main() {
    Chastota<string> c;
    stringstream ss("kod tez kod qisqa shablon kod tez");
    string s;
    while (ss >> s) c.qosh(s);
    for (auto &[soz, n] : c.engKop(2)) cout << soz << "=" << n
            << " ";
}
▶ NATIJA
kod=3 tez=2 
map<K, V>
STL konteyner — o‘zi ham shablon
V = int
standart shablon argumenti
sort + lambda
algoritm konteyner turini bilmaydi — iteratorlar bilan ishlaydi
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
35 / 40
Tushunishni tekshirishO‘ylang – Juftlikda – Bo‘lishing · 3 daqiqa

6-bo‘lim yakuni: C++20 konseptlari va STL

1
C++20 konseptlarining asosiy foydasi?
Savol 1
2
if constexpr oddiy if dan nimasi bilan farq qiladi?
Savol 2
3
STL qanday uch qismdan iborat?
Savol 3
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
36 / 40
Xulosa

Asosiy xulosalar

1Shablon

Retsept: instansiyalashda T o‘rniga aniq tur qo‘yiladi; har tur — alohida funksiya.

2Sinf shablonlari

Stek<T>; metodlar Stek<T>:: bilan; CTAD — pair p(1, 2.5).

3Tursiz parametrlar

size_t N — kompilyatsiyada ma’lum; static_assert bilan tekshiruv.

4Ixtisoslashtirish

To‘liq template <> va qisman T*; eng ixtisoslashgani tanlanadi.

5Variadik

Args..., sizeof..., fold (x + ...), std::forward.

6Konseptlar

concept, requires, if constexpr — talablar imzoda, xatolar tushunarli.
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
37 / 40
Takrorlash

Yakunlashdan oldin sakkizta savol

1
Instansiyalash nima?
2
kattasi<double>(3, 4.5) da T qanday aniqlanadi?
3
Sinf shabloni metodini tashqarida yozishda nima takrorlanadi?
4
std::array<int, 5> dagi 5 — qanday parametr?
5
template <> nima?
6
(... + x) qanday fold?
7
sizeof...(args)?
8
Konsept talabini buzsa xato qayerda chiqadi?
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
38 / 40
Laboratoriya ishi

15-laboratoriya ishi: 6 ta dasturlash topshirig‘i

5

Ixtisoslashtirish: tavsif<T>

O‘rta · 20 ball
6

Umumiy saralash shabloni

O‘rta · 20 ball
7

Konsept: Raqamli

O‘rta · 20 ball
8

STL: so‘zlar chastotasi

O‘rta · 20 ball
9

Navbat<T, N>: halqa bufer

O‘rta · 20 ball
10

LRU kesh<K, V>

Qiyin · 30 ball
Telefon kamerasi bilan skanerlang

Kod saytda yoziladi va server tomonidan avtomatik tekshiriladi. O‘qituvchi kodingizni ko‘rib, baho qo‘yadi.

21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
39 / 40
Chiqish chiptasi

Darsni tark etishdan oldin

Javoblaringizni yozing (✎ Javob yozish) yoki qog‘ozga yozib topshiring.

1
Ikkita qiymatdan kichigini qaytaruvchi kichigi funksiya shablonini yozing.
2
Qachon shablonni ixtisoslashtirish kerak bo‘ladi? Misol keltiring.
3
Kurs davomida o‘rgangan qaysi mavzu sizga eng foydali bo‘ldi?
21-ma’ruza · Shablonlar bilan ishlash
40 / 40
3:00
💡 Javoblar
✎ Chiqish chiptasi
🗒 O‘qituvchi eslatmalari
▶ Ushbu dars mashg‘ulotlari
💻 15-laboratoriya ishi (topshiriqlar)📖 Mavzu matni (interaktiv dars)01 Moslashtirish02 Natijani toping03 Tasniflash04 Kodni tartiblash05 Xatoni toping06 Yakuniy sinov📁 15-mavzu materiallari
? Qanday foydalanish
MAnimatsiyani yoqish / o‘chirish
→ / SpaceKeyingi (yoki keyingi qism)
←Oldingi
BBosqichma-bosqich ochish yoq/o‘ch
OBarcha slaydlar
NO‘qituvchi eslatmalari
AJavoblar / asosiy amal
PQalam: slaydga chizish
FTo‘liq ekran
EscPanellarni yopish

Kartani ajratib ko‘rsatish uchun ustiga bosing. Tekshiruv va takrorlash slaydlarida javobni ko‘rish uchun bandni bosing. ▶ INTERAKTIV belgili slaydlar — amaliy mashg‘ulotlar.