Obyektga yo‘naltirilgan dasturlash asoslari
Laboratoriya ishi oxirida siz quyidagilarni bajara olasiz...
Qanday bajariladi va qanday baholanadi?
Ish tartibi
- Saytga login va parolingiz bilan kiring: emro.uz/dasturlash1/kirish.html
- 9-laboratoriya sahifasini oching (oxirgi slayddagi QR kod).
- Har bir topshiriq: shartni o‘qing → kodni yozing → ▶ Sinab ko‘ring.
- ✓ Topshiring — server kodni yashirin testlar bilan tekshiradi.
- Kod va natija o‘qituvchiga boradi; o‘qituvchi ko‘rib chiqib baho qo‘yadi.
Baholash mezonlari
- To‘g‘rilik — barcha testlardan o‘tish (asosiy mezon).
- Kod sifati — tushunarli nomlar, formatlash, kerakli izohlar.
- Mustaqillik — ko‘chirilgan kod baholanmaydi; kodingizni tushuntira olishingiz kerak.
- Muddat — muddatdan keyin topshirilgan ish “kechikkan” deb belgilanadi.
5-topshiriq: Kasr sinfi
Kasr sinfini yozing: surat va maxraj, konstruktor kasrni qisqartiradi va maxrajni musbat qiladi. Metodlar: Kasr qosh(const Kasr&) const, Kasr kopaytir(const Kasr&) const, void chiqar() const — p/q ko‘rinishida (maxraj 1 bo‘lsa, faqat p).
Kirish: Bitta qatorda ikki kasr: a/b c/d (b, d ≠ 0, |a|, |b|, |c|, |d| ≤ 10000).
Chiqish: Ikki qator: yig‘indi va ko‘paytma.
1/2 1/3
5/6 1/6
6-topshiriq: Vaqt sinfi
Vaqt sinfini yozing (soat, daqiqa, sekund). void qosh(long long sek) — vaqtni oldinga suradi (manfiy bo‘lsa — orqaga), sutka aylanib o‘tadi. void chiqar() const — hh:mm:ss ko‘rinishida. main() tayyor.
Kirish: Birinchi qatorda hh mm ss, ikkinchi qatorda q (1 ≤ q ≤ 100), keyin q ta butun son (|son| ≤ 10¹²).
Chiqish: Har bir qo‘shishdan keyin vaqt hh:mm:ss ko‘rinishida.
23 59 0 2 60 -120
00:00:00 23:58:00
7-topshiriq: Shakllar (merosxo‘rlik)
Asosiy Shakl sinfi (virtual double yuza() const, virtual string nom() const) va undan meros olgan Doira, Kvadrat, Uchburchak (uch tomoni bo‘yicha, Geron formulasi) sinflarini yozing. Shakllarni Shakl* ro‘yxatida saqlang.
Kirish: Birinchi qatorda n (1 ≤ n ≤ 100). Keyin n qatorda: doira r, kvadrat a yoki uchburchak a b c (to‘g‘ri uchburchak).
Chiqish: Har bir shakl uchun nom: yuza (yuza 2 xona), oxirida Jami: yig‘indi. π = acos(-1).
3 doira 1 kvadrat 2 uchburchak 3 4 5
Doira: 3.14 Kvadrat: 4.00 Uchburchak: 6.00 Jami: 13.14
8-topshiriq: Stek sinfi
Massiv asosida Stek sinfini yozing (sig‘imi 1000): push(x), pop(), top(), size(), empty(). Bo‘sh stekda pop yoki top chaqirilsa, XATO chiqarilsin.
Kirish: Birinchi qatorda q (1 ≤ q ≤ 1000). Buyruqlar: push x, pop, top, size.
Chiqish: pop — olib tashlangan qiymat; top — yuqoridagi qiymat; size — elementlar soni. Bo‘sh stekda pop/top — XATO.
6 push 5 push 7 top pop size pop
7 7 1 5
9-topshiriq: Xodimlar maoshi (abstrakt sinf)
Abstrakt Xodim sinfi: ism va sof virtual double maosh() const = 0. Meros sinflar: Soatbay (soat × stavka), Oylik (belgilangan summa), Savdo (asosiy + savdo summasining foizi). Barcha xodimlarni Xodim* orqali ishlating.
Kirish: Birinchi qatorda n (1 ≤ n ≤ 100). Keyin: soatbay ism soat stavka, oylik ism summa yoki savdo ism asosiy savdo foiz.
Chiqish: Har bir xodim uchun ism maosh (2 xona), oxirida Jami: yig‘indi.
3 soatbay Ali 160 25000 oylik Vali 5000000 savdo Guli 2000000 30000000 5
Ali 4000000.00 Vali 5000000.00 Guli 3500000.00 Jami: 12500000.00
10-topshiriq: Kutubxona
Kitob (id, nom, bandmi) va Kutubxona (kitoblar ro‘yxati) sinflarini yozing. Buyruqlar: qosh id nom — yangi kitob (id band bo‘lsa MAVJUD), ber id — kitobni berish, qaytar id — qaytarish, royxat — bo‘sh (berilmagan) kitoblar id bo‘yicha o‘sish tartibida.
Kirish: Birinchi qatorda q (1 ≤ q ≤ 1000), keyin q ta buyruq. id — butun son, nom — bitta so‘z.
Chiqish: qosh: OK yoki MAVJUD. ber: OK, BAND yoki TOPILMADI. qaytar: OK, BAND EMAS yoki TOPILMADI. royxat: har bir bo‘sh kitob id nom qatorida; bo‘sh kitob bo‘lmasa BOSH.
7 qosh 2 Alpomish qosh 1 Kecha ber 2 ber 2 royxat qaytar 2 royxat
OK OK OK BAND 1 Kecha OK 1 Kecha 2 Alpomish