⌂Barcha darslar📁Dars materiallari1 / 1 12-amaliy mashg‘ulot · Pest testlari va kod tahlili — yo‘riqnoma
12
O‘N IKKINCHI AMALIY MASHG‘ULOT
Korxona ilovalarini dasturlash · 2 soat · 12-mavzu

Pest testlari va kod tahlili

Jamoa loyihasi bosqichi · 5 ta PHP topshiriq · avtomatik tekshiruv · o‘qituvchi bahosi
Pest
Factories
Coverage
Larastan
Code review
12-amaliy mashg‘ulot · Pest testlari va kod tahlili
1 / 22
Mashg‘ulot maqsadi

Amaliy mashg‘ulot oxirida siz quyidagilarni bajara olasiz...

1
Sozlash — PostgreSQL test bazasini, tests/Pest.php va qamrov o‘lchash (PCOV) muhitini
2
Yozish — biznes-qoidalar uchun unit va integratsion testlarni: holat o‘tishlari, rezerv, jo‘natish
3
Tekshirish — REST API ni: 201/401/403/422, JSON tuzilmasi va rollar matritsasi
4
O‘lchash — qamrovni va uni kamida 70 % ga (servislar — 85 %) yetkazishni
5
Joriy qilish — pre-commit hook, PR shabloni va main uchun branch himoyasini
12-amaliy mashg‘ulot · Pest testlari va kod tahlili
2 / 22
Ish tartibi va baholash

Qanday bajariladi va qanday baholanadi?

Ish tartibi

  1. Saytga login va parolingiz bilan kiring: emro.uz/korxona/kirish.html
  2. 12-amaliy sahifasini oching (oxirgi slayddagi QR kod).
  3. Yo‘riqnoma bo‘yicha jamoa loyihasida bosqichni bajaring, commit va push qiling.
  4. PHP topshiriqlarni yeching: ▶ Sinab ko‘rish → ✓ Topshirish (yashirin testlar).
  5. Loyiha havolasini (GitHub repo, PR yoki tag) topshiring — o‘qituvchi baho qo‘yadi.

Baholash mezonlari

  • Natija — loyiha bosqichi mezonlar ro‘yxati bo‘yicha bajarilgan.
  • Topshiriqlar — PHP topshiriqlar testlardan o‘tgan.
  • Kod sifati — tushunarli nomlar, PSR-12, kichik va mazmunli commitlar.
  • Jamoaviy hissa — har bir a’zo o‘z qismini tushuntira oladi; ko‘chirilgan ish baholanmaydi.
  • Muddat — muddatdan keyin topshirilgan ish “kechikkan” deb belgilanadi.
12-amaliy mashg‘ulot · Pest testlari va kod tahlili
3 / 22
01

Test muhiti va biznes-qoida testlari

omborpro_test · phpunit.xml · tests/Pest.php · StockService va OrderStatus testlari
phpunit.xml
RefreshDatabase
StockService
12-amaliy mashg‘ulot · Pest testlari va kod tahlili
4 / 22
PHPUNIT.XML

Test muhiti o‘zgaruvchilari

<php>
    <env name="APP_ENV" value="testing"/>
    <env name="BCRYPT_ROUNDS" value="4"/>
    <env name="DB_CONNECTION" value="pgsql"/>
    <env name="DB_DATABASE" value="omborpro_test"/>
    <env name="CACHE_STORE" value="array"/>
    <env name="QUEUE_CONNECTION" value="sync"/>
    <env name="MAIL_MAILER" value="array"/>
    <env name="SESSION_DRIVER" value="array"/>
</php>
▶ NATIJA
$ docker compose exec db createdb -U omborpro omborpro_test
$ docker compose exec app php artisan test
  Tests:    46 passed (131 assertions)
  Duration: 3.82s
omborpro_test
alohida baza — ishchi ma’lumotga tegmaydi
CACHE_STORE=array
har test toza kesh bilan
MAIL_MAILER=array
xatlar hech qayerga ketmaydi
BCRYPT_ROUNDS=4
parol xeshlash tezlashadi — testlar tezroq
12-amaliy mashg‘ulot · Pest testlari va kod tahlili
5 / 22
TESTS/PEST.PHP

Umumiy sozlama va yordamchi

use Illuminate\Foundation\Testing\RefreshDatabase;
use Tests\TestCase;

uses(TestCase::class, RefreshDatabase::class)->in('Feature');

function validOrderPayload(array $override = []): array
{
    $product = Product::factory()->create(['price' => '100000.00']);
    $stock = Stock::factory()->for($product)
        ->create(['quantity' => 50]);

    return array_replace([
        'counterparty_id' => Counterparty::factory()->create()->id,
        'warehouse_id' => $stock->warehouse_id,
        'items' => [['product_id' => $product->id, 'quantity' => 2]],
    ], $override);
}
▶ NATIJA
validOrderPayload(['items' => []])
→ ['counterparty_id' => 12, 'warehouse_id' => 3, 'items' => []]
->in('Feature')
Feature testlar Laravel TestCase va toza baza bilan
validOrderPayload()
har test o‘z ma’lumotini yaratadi — bog‘liqlik yo‘q
array_replace
kerakli maydonni almashtirib, xato so‘rov yasash oson
12-amaliy mashg‘ulot · Pest testlari va kod tahlili
6 / 22
INTEGRATSION TEST

ship(): qoldiq, rezerv va jurnal

beforeEach(function () {
    $this->stock = Stock::factory()->create([
        'quantity' => 10, 'reserved' => 4,
    ]);
});

it('jo‘natish quantity va reserved ni kamaytiradi', function () {
    $s = $this->stock;
    app(StockService::class)->ship($s->warehouse_id, $s->product_id, 4);

    expect($s->fresh())
        ->quantity->toBe(6)
        ->reserved->toBe(0);
    $this->assertDatabaseHas('stock_movements', [
        'product_id' => $s->product_id,
        'type' => 'out', 'quantity' => 4,
    ]);
});
▶ NATIJA
   PASS  Tests\Feature\StockServiceTest
  ✓ it jo‘natish quantity va reserved ni kamaytiradi     0.07s
beforeEach
har test uchun yangi qoldiq yozuvi
->quantity->toBe(6)
Pest higher-order tasdiqlari: xossalar zanjiri
'type' => 'out'
har bir qoldiq o‘zgarishi jurnalga yoziladi — invariant
12-amaliy mashg‘ulot · Pest testlari va kod tahlili
7 / 22
02

API testlari va qamrov

OrderApiTest · 201/401/403/422 · rollar matritsasi · PCOV · --min
API test
Coverage
PCOV
12-amaliy mashg‘ulot · Pest testlari va kod tahlili
8 / 22
API TEST

Menejer buyurtma yaratadi; mass assignment ishlamaydi

it('menejer buyurtma yaratadi', function () {
    $manager = User::factory()->create()->assignRole('menejer');

    $this->actingAs($manager, 'api')
        ->postJson('/api/v1/orders', validOrderPayload([
            'status' => 'shipped',          // e’tiborsiz qolishi kerak
        ]))
        ->assertCreated()
        ->assertJsonPath('data.status', 'draft');

    $this->assertDatabaseCount('order_items', 1);
});

it('tokensiz so‘rov 401', function () {
    $this->postJson('/api/v1/orders', [])->assertUnauthorized();
});
▶ NATIJA
  ✓ it menejer buyurtma yaratadi                   0.18s
  ✓ it tokensiz so‘rov 401                        0.02s
'status' => 'shipped'
mass assignment hujumi — holat draft qolishi shart
assertCreated()
201 — yangi resurs
assertDatabaseCount
javob bilan birga baza holati
12-amaliy mashg‘ulot · Pest testlari va kod tahlili
9 / 22
COMPOSER SKRIPTLARI

Bir xil buyruqlar: test, qamrov, lint

{
    "scripts": {
        "test": "pest --parallel",
        "test:cov": "pest --coverage --min=70",
        "lint": [
            "pint --test",
            "phpstan analyse --no-progress --memory-limit=1G"
        ],
        "hooks": "git config core.hooksPath .githooks"
    }
}
▶ NATIJA
$ composer test:cov
  Services/OrderService ............................ 91.3 %
  Services/StockService ............................ 96.0 %
  Total: 78.4 %
"test:cov"
chegaradan past — chiqish kodi xato
"lint"
massiv — buyruqlar ketma-ket, birinchi xatoda to‘xtaydi
"hooks"
yangi a’zo bir buyruq bilan hookni ulaydi
12-amaliy mashg‘ulot · Pest testlari va kod tahlili
10 / 22
MAQSADLAR

Qamrov va testlar bo‘yicha minimal talablar

QismMinimal talabTekshiruv
app/Services≥ 85 % qamrov--coverage hisoboti
Jami loyiha≥ 70 % qamrovcomposer test:cov yashil
Holat o‘tishlariBarcha ruxsat va taqiqlar dataset daUnit test
Qoldiq invariantlarireserve, ship, cancel + yetmaslik holatiIntegratsion test
Buyurtmalar API201, 401, 403 (matritsa), 422 (3 holat)Feature test
ArxitekturaControllerlarda DB yo‘q, dd() yo‘qArch test
12-amaliy mashg‘ulot · Pest testlari va kod tahlili
11 / 22
03

Pre-commit hook va Pull Request orqali kod tahlili

.githooks · PR shabloni · branch himoyasi · jamoaviy review
pre-commit
PR shabloni
Code review
12-amaliy mashg‘ulot · Pest testlari va kod tahlili
12 / 22
O‘RNATISH

Hookni ulash va sinab ko‘rish

mkdir -p .githooks
cp docs/pre-commit.sh .githooks/pre-commit
chmod +x .githooks/pre-commit
composer hooks              # git config core.hooksPath .githooks

# sinov: ataylab uslub xatosi
echo "<?php use Foo\Bar;" > app/Tmp.php
git add app/Tmp.php && git commit -m "hook sinovi"
rm app/Tmp.php && git restore --staged app/Tmp.php
▶ NATIJA
Pint...
  ⨯ app/Tmp.php   no_unused_imports, blank_line_after_opening_tag
Uslub xatosi: ./vendor/bin/pint ni ishga tushiring
(commit bekor qilindi)
chmod +x
bajariladigan bo‘lmasa Git hookni ishga tushirmaydi
composer hooks
har bir a’zo bir marta bajaradi
ataylab xato
hook haqiqatan ishlashini isbotlash
12-amaliy mashg‘ulot · Pest testlari va kod tahlili
13 / 22
PR SHABLONI

.github/pull_request_template.md

## Nima o‘zgardi va nima uchun
Closes #

## Qanday tekshirildi
- [ ] Yangi qoida uchun Pest testlari bor
- [ ] `composer test:cov` yashil (qamrov pasaymadi)
- [ ] `composer lint` xatosiz

## Ko‘rib chiquvchi uchun
- [ ] Biznes-qoidalar va invariantlar (qoldiq, holatlar)
- [ ] Tranzaksiya, `lockForUpdate`, `afterCommit`
- [ ] Policy va validatsiya, `$fillable`
- [ ] N+1 yo‘q, kerakli indekslar bor
- [ ] Migratsiya qaytariladigan
▶ NATIJA
GitHub: har bir yangi PR tavsifi shu shablon bilan ochiladi
Closes #
issue avtomatik yopiladi va bog‘lanadi
Qanday tekshirildi
muallif o‘zi tekshirganini tasdiqlaydi
Ko‘rib chiquvchi uchun
ma’ruzadagi tekshiruv ro‘yxati
12-amaliy mashg‘ulot · Pest testlari va kod tahlili
14 / 22
BRANCH HIMOYASI

GitHub da main ni himoyalash

1

Settings → Branches

main uchun himoya qoidasini (ruleset) qo‘shish
›
2

Require a pull request

to‘g‘ridan-to‘g‘ri push yo‘q; kamida 1 tasdiq
›
3

Dismiss stale approvals

yangi commitdan keyin qayta ko‘rib chiqish
›
4

Require conversation resolution

barcha izohlar hal qilinmaguncha merge yo‘q
›
5

Status checks

CI ulangach (14-mavzu) — yashil tekshiruvlar majburiy
12-amaliy mashg‘ulot · Pest testlari va kod tahlili
15 / 22
Loyiha bosqichi

Natija va topshirish

Natija: loyiha biznes-qoidalari va API si Pest testlari bilan himoyalangan, qamrov o‘lchanadi va belgilangan chegaradan past emas, pre-commit hook uslub va tur xatolarini commitdan oldin ushlaydi, o‘zgarishlar Pull Request orqali kod tahlilidan o‘tadi.

Baholash mezonlari

  • Testlar alohida omborpro_test PostgreSQL bazasida; RefreshDatabase ulangan; php artisan test yashil.
  • OrderStatus uchun barcha ruxsat etilgan va taqiqlangan o‘tishlar dataset bilan testlangan.
  • StockService uchun reserve, ship, cancel va qoldiq yetmasligi (holat o‘zgarmasligi bilan) testlari bor.
  • Buyurtmalar API: 201, 401, rollar matritsasi (403), uchta 422 holati va mass assignment testi.
  • Qamrov: app/Services ≥ 85 %, jami ≥ 70 % — composer test:cov natijasi README da.
  • .githooks/pre-commit Pint, Larastan va unit testlarni ishlatadi; composer hooks bilan ulanadi.
  • PR shabloni va main uchun branch himoyasi sozlangan.
  • Har bir a’zo kamida bitta PR ni ko‘rib chiqqan: ≥ 3 mazmunli izoh va muallif javoblari.
📤 Squash merge qilingan Pull Request havolasini yuboring (testlar, hook va shablon bilan); PR da qamrov natijasi, ko‘rib chiquvchi izohlari va ularga javoblar ko‘rinib tursin.
Loyiha havolasini shu sahifada topshiring
12-amaliy mashg‘ulot · Pest testlari va kod tahlili
16 / 22
Amaliy topshiriqKompyuterda mustaqil · Oson · 10 ball

4-topshiriq: Factory sequence modeli

Factory::sequence() ga o‘xshash test yozuvlari generatorini yozing. $n ta yozuv yarating; i-yozuv (0 dan) = ['id' => i + 1] + $asos ning $holatlar[i % count] bilan birlashtirilgan (array_merge) nusxasi. $holatlar bo‘sh bo‘lsa — faqat $asos. $asos da id bo‘lsa ham, id har doim birinchi kalit va tartib raqamiga teng. $n < 0 — InvalidArgumentException.

Imzo: function ketma_ketlik(int $n, array $asos, array $holatlar): array

Qaytaradi: list<array> — har bir yozuv birinchi kaliti id bo‘lgan massiv.

CHAQIRUV
ketma_ketlik(3, ['unit' => 'dona', 'is_active' => true], [['unit' => 'kg'], ['unit' => 'quti']])
NATIJA
[{"id":1,"unit":"kg","is_active":true},{"id":2,"unit":"quti","is_active":true},{"id":3,"unit":"kg","is_active":true}]
Telefon kamerasi bilan skanerlang
1. Saytga kiring (login va parol)
2. PHP kodni yozing va sinab ko‘ring
3. ✓ Topshirish
12-amaliy mashg‘ulot · Pest testlari va kod tahlili
17 / 22
Amaliy topshiriqKompyuterda mustaqil · O‘rta · 20 ball

5-topshiriq: assertJsonPath modeli

API test tasdig‘ini modellashtiring. $javob — JSON dan olingan massiv, $kutilgan — nuqtali yo‘l => kutilgan qiymat (masalan, 'data.0.sku' => 'UN-001', 'meta.total' => 25). Har bir yo‘l bo‘yicha qiymatni toping va qat’iy (===) solishtiring. Natija — xatolar ro‘yxati $kutilgan tartibida: yo‘l topilmasa "<yo‘l>: yo‘q", qiymat farq qilsa "<yo‘l>: kutilgan <A>, keldi <B>", bunda A va B — json_encode(qiymat, JSON_UNESCAPED_UNICODE). Qiymati null bo‘lgan mavjud kalit — “topilgan” hisoblanadi.

Imzo: function json_yol_tekshir(array $javob, array $kutilgan): array

Qaytaradi: list<string> — xatolar; hammasi to‘g‘ri bo‘lsa [].

CHAQIRUV
json_yol_tekshir(['data' => [['sku' => 'UN-001', 'price' => '150000.00']], 'meta' => ['total' => 25]], ['data.0.sku' => 'UN-001', 'meta.total' => 25])
NATIJA
[]
Telefon kamerasi bilan skanerlang
1. Saytga kiring (login va parol)
2. PHP kodni yozing va sinab ko‘ring
3. ✓ Topshirish
12-amaliy mashg‘ulot · Pest testlari va kod tahlili
18 / 22
Amaliy topshiriqKompyuterda mustaqil · O‘rta · 20 ball

6-topshiriq: Pre-commit: tekshiriladigan PHP fayllar

Hook git diff --cached --name-status chiqishini oladi: har bir qator — holat harfi va yo‘l(lar) TAB bilan ajratilgan. A (qo‘shilgan), M (o‘zgargan), T (turi o‘zgargan) — yo‘l; R<son> va C<son> (nomi o‘zgargan / nusxalangan) — yangi (ikkinchi) yo‘l; D (o‘chirilgan) — e’tiborsiz. Faqat .php bilan tugaydigan va vendor/ yoki storage/ bilan boshlanmaydigan fayllar olinadi. Bo‘sh qatorlar e’tiborsiz. Natija — noyob, o‘sish tartibida. Boshqa holat harfi — InvalidArgumentException.

Imzo: function staged_php_fayllar(string $gitOutput): array

Qaytaradi: list<string> — tekshiriladigan fayllar yo‘llari.

CHAQIRUV
staged_php_fayllar("M\tapp/Services/StockService.php\nA\ttests/Feature/StockServiceTest.php\nD\tapp/Old.php\nM\tREADME.md")
NATIJA
["app/Services/StockService.php","tests/Feature/StockServiceTest.php"]
Telefon kamerasi bilan skanerlang
1. Saytga kiring (login va parol)
2. PHP kodni yozing va sinab ko‘ring
3. ✓ Topshirish
12-amaliy mashg‘ulot · Pest testlari va kod tahlili
19 / 22
Amaliy topshiriqKompyuterda mustaqil · Qiyin · 30 ball

7-topshiriq: Pull Request merge ga tayyormi?

PR holati: ['approvals' => int, 'changes_requested' => int, 'checks' => [nom => holat], 'coverage' => float, 'base_coverage' => float, 'changed_lines' => int]; birorta kalit yo‘q — InvalidArgumentException. Bloklovchi sabablar (reasons) aynan shu tartibda: tasdiqlar $kerakliTasdiq dan kam — tasdiq yetarli emas: X/Y; changes_requested > 0 — o‘zgartirish so‘ralgan; checks bo‘sh — CI tekshiruvlari yo‘q; aks holda har bir tekshiruv nomi bo‘yicha alifbo tartibida: pending — tekshiruv tugamagan: NOM, success dan boshqa — tekshiruv muvaffaqiyatsiz: NOM; coverage < base_coverage — qamrov pasaydi: B → C (bir xonali, %.1f). Ogohlantirish (warnings, merge ni to‘smaydi): changed_lines > 400 — PR juda katta: N qator. mergeable — sabablar yo‘q.

Imzo: function pr_tayyorligi(array $pr, int $kerakliTasdiq = 1): array

Qaytaradi: ['mergeable' => bool, 'reasons' => list<string>, 'warnings' => list<string>].

CHAQIRUV
pr_tayyorligi(['approvals' => 1, 'changes_requested' => 0, 'checks' => ['pint' => 'success', 'pest' => 'success', 'larastan' => 'success'], 'coverage' => 82.4, 'base_coverage' => 82.0, 'changed_lines' => 180])
NATIJA
{"mergeable":true,"reasons":[],"warnings":[]}
Telefon kamerasi bilan skanerlang
1. Saytga kiring (login va parol)
2. PHP kodni yozing va sinab ko‘ring
3. ✓ Topshirish
12-amaliy mashg‘ulot · Pest testlari va kod tahlili
20 / 22
Amaliy topshiriqKompyuterda mustaqil · Qiyin · 30 ball

8-topshiriq: Ombor daftari: testlanadigan biznes-qoidalar

StockLedger — bitta ombor uchun qoldiq qoidalari (keyin ular Pest bilan testlanadi). in($sku, $qty) — kirim. reserve($sku, $qty) — faqat mavjud = quantity − reserved ≥ qty bo‘lsa. release($sku, $qty) — rezervni bo‘shatish, reserved ≥ qty bo‘lsa. ship($sku, $qty) — rezervdan jo‘natish: reserved ≥ qty bo‘lsa quantity va reserved kamayadi. $qty ≤ 0 — InvalidArgumentException; qoida buzilsa — DomainException va holat o‘zgarmaydi. Har bir muvaffaqiyatli amal movements() ga "type:sku:qty" (in, reserve, release, out) ko‘rinishida yoziladi. available($sku) — mavjud qoldiq (noma’lum SKU — 0). snapshot() — sku => ['quantity', 'reserved', 'available'], SKU bo‘yicha tartiblangan.

Imzo: final class StockLedger

Qaytaradi: in/reserve/release/ship — void; available — int; movements — list<string>; snapshot — massiv.

CHAQIRUV
(function () { $l = new StockLedger(); $l->in('UN-001', 10); $l->reserve('UN-001', 4); $l->ship('UN-001', 3); return [$l->available('UN-001'), $l->snapshot(), $l->movements()]; })()
NATIJA
[6,{"UN-001":{"quantity":7,"reserved":1,"available":6}},["in:UN-001:10","reserve:UN-001:4","out:UN-001:3"]]
Telefon kamerasi bilan skanerlang
1. Saytga kiring (login va parol)
2. PHP kodni yozing va sinab ko‘ring
3. ✓ Topshirish
12-amaliy mashg‘ulot · Pest testlari va kod tahlili
21 / 22
Topshiriqlar va topshirish

12-amaliy: 8 ta PHP topshiriq

1

Test natijalari xulosasi

Oson · 10 ball · ma’ruzada
2

Mini expect(): tekshiruvlar

O‘rta · 20 ball · ma’ruzada
3

Qamrov hisoboti

O‘rta · 20 ball · ma’ruzada
4

Factory sequence modeli

Oson · 10 ball
5

assertJsonPath modeli

O‘rta · 20 ball
6

Pre-commit: tekshiriladigan PHP fayllar

O‘rta · 20 ball
7

Pull Request merge ga tayyormi?

Qiyin · 30 ball
8

Ombor daftari: testlanadigan biznes-qoidalar

Qiyin · 30 ball
Telefon kamerasi bilan skanerlang

PHP kod saytda yoziladi va server tomonidan avtomatik tekshiriladi. Loyiha havolasini ham shu sahifada topshirasiz; o‘qituvchi baho qo‘yadi.

12-amaliy mashg‘ulot · Pest testlari va kod tahlili
22 / 22
3:00
💡 Javoblar
✎ Chiqish chiptasi
🗒 O‘qituvchi eslatmalari
▶ Ushbu dars mashg‘ulotlari
💻 12-amaliy: topshiriqlar va loyiha havolasi📖 Ma’ruza matni01 Moslashtirish02 Natijani toping03 Tasniflash04 Kodni tartiblash05 Xatoni toping06 Yakuniy sinov📁 12-mavzu materiallari
? Qanday foydalanish
MAnimatsiyani yoqish / o‘chirish
→ / SpaceKeyingi (yoki keyingi qism)
←Oldingi
BBosqichma-bosqich ochish yoq/o‘ch
OBarcha slaydlar
NO‘qituvchi eslatmalari
AJavoblar / asosiy amal
PQalam: slaydga chizish
FTo‘liq ekran
EscPanellarni yopish

Kartani ajratib ko‘rsatish uchun ustiga bosing. Tekshiruv va takrorlash slaydlarida javobni ko‘rish uchun bandni bosing. ▶ INTERAKTIV belgili slaydlar — amaliy mashg‘ulotlar.