A15

15-amaliy mashg‘ulot · 15-mavzu · 2 soat · Korxona ilovalarini dasturlash

Yakuniy loyiha himoyasi

Jamoa loyihasi (OmborPro) bosqichi, 5 ta amaliy PHP topshiriq va 3 ta ma’ruzadagi mashq. Yo‘riqnoma bo‘yicha loyihada ishlang, havolani topshiring va PHP topshiriqlarni yeching — server yashirin testlar bilan tekshiradi, o‘qituvchi baho qo‘yadi.

Mashg‘ulot maqsadi

  • Tayyorlash — v1.0.0 relizini: CHANGELOG, izohli git teg, GitHub Release va ishlayotgan production URL
  • Yig‘ish — hujjatlar to‘plamini: README, ADR lar, OpenAPI (Scribe), foydalanuvchi qo‘llanmasi va runbook
  • Namoyish qilish — biznes-jarayonni to‘rt rol bo‘yicha 8 daqiqalik jonli demo shaklida
  • Tushuntirish — har bir a’zo o‘zi yozgan Pull Request ni kod tahlili formatida
  • O‘tkazish — jamoa retrospektivasini va v1.1 uchun aniq vazifalar ro‘yxatini

1. Himoya formati va reliz

20 daqiqalik reglament · hujjatlar to‘plami · v1.0.0

Yakuniy himoya jamoa bo‘lib o‘tkaziladi, har bir jamoaga taxminan 20 daqiqa beriladi. Reglament: 2 daqiqa — muammo va maqsad (qaysi korxona, qaysi jarayon avtomatlashtirildi); 3 daqiqa — arxitektura (modullar, ER-sxema, asosiy ADR lar); 8 daqiqa — jonli demo rollar bo‘yicha; 3 daqiqa — sifat va ekspluatatsiya (testlar, CI, monitoring, zaxira nusxa); 4 daqiqa — komissiya savollari. Vaqtni bitta a’zo nazorat qiladi; har bir a’zo kamida bitta qismni taqdim etadi.

1-qadam: hujjatlar to‘plamini yig‘ing. Repozitoriy ildizida README.md (tavsif, texnologiyalar, Docker bilan ishga tushirish, testlar, muhit o‘zgaruvchilari, deploy), CHANGELOG.md (Keep a Changelog), docs/adr/ (kamida 3 ta ADR), docs/user-guide/ (to‘rt rol uchun qo‘llanma), docs/runbook.md (kamida 3 ta hodisa ssenariysi) va Scribe bilan generatsiya qilingan API hujjati bo‘lsin. Har bir hujjat alohida PR orqali qo‘shiladi va boshqa a’zo tomonidan ko‘rib chiqiladi.

2-qadam: relizni tayyorlang. [Unreleased] bo‘limini ## [1.0.0] - sana ga aylantiring, barcha tekshiruvlarni (Pint, Larastan, Pest, composer audit) lokal va CI da o‘tkazing, v1.0.0 izohli tegni qo‘ying va GitHub Release yarating. Release tavsifida: asosiy imkoniyatlar, production URL, demo foydalanuvchilar (parollarsiz — ular komissiyaga alohida beriladi), hujjatlar havolalari va ma’lum cheklovlar.

3-qadam: production ni tekshiring. /up 200 qaytaradi, /docs ochiladi, har bir rol bilan kirib asosiy jarayonni bir marta oxirigacha bajaring. Demo ma’lumotlari uydirma bo‘lsin (OmborPro misolidagi UN-001, TSH-1, BY-2026-000123 kabi), lekin realistik: 20–50 mahsulot, 2 ombor, bir nechta kontragent va turli holatdagi buyurtmalar.

REGLAMENT

Himoya: ~20 daqiqa

QismVaqtNima ko‘rsatiladi
Muammo va maqsad2 daqKorxona, jarayon, foydalanuvchilar, asosiy talablar
Arxitektura3 daqModullar, ER-sxema, 2–3 ta asosiy ADR
Jonli demo8 daqMenejer → omborchi → buxgalter → hisobot; biznes-qoidalar
Sifat va ekspluatatsiya3 daqCI, test qamrovi, Sentry/loglar, zaxira nusxa
Savol-javob4 daqHar bir a’zo o‘z qismi bo‘yicha javob beradi
Slayd emas, ishlaydigan tizim asosiy dalil: slaydlar 5–7 tadan oshmasin.
HUJJATLAR

Himoyaga olib kelinadigan hujjatlar to‘plami

FaylMinimal tarkibTekshiruv
README.mdTavsif, ishga tushirish, testlar, .env, deployYangi odam 30 daqiqada ko‘taradi
CHANGELOG.md[Unreleased], [1.0.0] - sana, toifalarKeep a Changelog formati
docs/adr/*.mdKamida 3 ta: Kontekst, Qaror, OqibatlarHolati ko‘rsatilgan
API hujjatiScribe: guruhlar, parametrlar, misollar/docs ochiladi
docs/user-guide/4 rol: vazifalar, qadamlar, skrinshotlarTexnik atamalarsiz
docs/runbook.mdKamida 3 hodisa: navbat, disk, tiklashBuyruqlar tayyor
Barcha hujjatlar v1.0.0 teg holatida repozitoriyda bo‘lishi kerak.
TEKSHIRUV

Himoyadan oldingi kun: tezkor tekshiruv

# Hujjatlar joyidami?
ls README.md CHANGELOG.md docs/adr docs/user-guide docs/runbook.md

# API hujjati yangilanganmi?
php artisan scribe:generate && git status --short

# Teg va Release
git tag --list "v1.*"
gh release view v1.0.0 --json tagName,url

# Production sog‘mi?
curl -fsS -o /dev/null -w "%{http_code}\n" "$APP_URL/up"
▶ Natija
v1.0.0
{"tagName":"v1.0.0","url":"https://github.com/jamoa/omborpro/releases/tag/v1.0.0"}
200
  • git status --short — generatsiyadan keyin o‘zgarish chiqsa — hujjat eskirgan edi
  • gh release view — Release mavjudligini va havolasini ko‘rsatadi
  • curl -w — faqat HTTP kodni chiqaradi; -f xato kodda muvaffaqiyatsiz tugaydi

2. Baholash mezonlari va kod tahlili

Mezonlar va ballar · PR bo‘yicha tushuntirish · individual hissa

Loyiha 100 ballik shkala bo‘yicha baholanadi (pastdagi jadval). Ballarning katta qismi ishlaydigan funksionallik va kod sifatiga beriladi, lekin hujjatlar, joriy etish va jamoaviy ish ham alohida baholanadi — korxonada ham tizim faqat “ishlashi” bilan emas, qo‘llab-quvvatlanishi bilan qadrlanadi. Jamoaviy ball umumiy, individual ball esa har bir a’zoning kod tahlili va savollarga javobi asosida tuzatiladi.

Kod tahlili (code review) qismida har bir a’zo o‘zi muallifi bo‘lgan bitta muhim PR ni 2–3 daqiqada tushuntiradi: qaysi muammoni hal qildi, qaysi fayllar o‘zgardi, qaysi test yozildi va review jarayonida nima o‘zgartirildi. PR oldindan tanlanadi va uning havolasi Release tavsifiga qo‘shiladi. Komissiya kodning ixtiyoriy qatori haqida so‘rashi mumkin — shuning uchun “AI yozib berdi” yoki “ko‘chirib oldim” degan qism qolmasligi kerak.

Tushuntirishda “nima” emas, “nega” ga urg‘u bering: nega DB::transaction shu yerda, nega lockForUpdate, nega bu validatsiya qoidasi FormRequest da, nega bu so‘rovga indeks qo‘shildi. Yaxshi javob aniq faylga, testga yoki ADR ga tayanadi. Agar biror narsa qilinmagan bo‘lsa, buni yashirmang — ma’lum cheklov va uni hal qilish rejasi (v1.1 backlog i) halol aytilsa, bu ham baholanadi.

BAHOLASH

Mezonlar va ballar (100 ball)

MezonBallNima tekshiriladi
Funksionallik va jonli demo30To‘liq jarayon, biznes-qoidalar, 4 rol
Arxitektura va kod sifati20Servis qatlami, tranzaksiyalar, Pint/Larastan, ADR
Testlar va CI15Pest: biznes-qoidalar va API, CI yashil
Hujjatlar10README, ADR, OpenAPI, qo‘llanma, CHANGELOG
Joriy etish va ekspluatatsiya10Production URL, /up, loglar, zaxira
Kod tahlili va savollar10Har a’zo o‘z PR ini tushuntiradi
Jamoaviy ish va retrospektiva5PR tarixi, review lar, docs/retro.md
Jamoaning umumiy bali individual hissa bo‘yicha ±20 % gacha tuzatilishi mumkin.
KOD TAHLILI

O‘z PR ingizni qanday tushuntirasiz

MuammoQaysi user story yoki xato? Issue havolasi.
YechimAsosiy o‘zgarish: servis, migratsiya, policy — 2–3 fayl.
Nega shundayMuqobil variantlar va tanlov sababi (kerak bo‘lsa — ADR).
TestlarQaysi test qo‘shildi, qaysi chekka holatni tekshiradi.
ReviewKim ko‘rib chiqdi, qanday izoh bo‘ldi, nima o‘zgardi.
Diff ni GitHub da oching — IDE dagi tasodifiy fayl emas, aynan birlashtirilgan PR.
JAVOB SIFATI

Komissiya savoliga javob

✗ Zaif javob
  • “Laravel o‘zi qiladi”
  • “Buni boshqa a’zo yozgan”
  • “Ishlaydi-ku” — testsiz
  • Xatoni yashirish yoki mavzuni chetlab o‘tish
✓ Kuchli javob
  • Aniq joy: StockService::reserve, lockForUpdate
  • Dalil: test nomi, CI natijasi, Sentry hisoboti
  • Sabab: ADR yoki o‘lchov (EXPLAIN, Debugbar)
  • Cheklovni tan olish va v1.1 rejasi

3. Retrospektiva va zaxira reja

Start/Stop/Continue · 4L · jamoa metrikalari · demo zaxirasi

Retrospektiva — jamoa 15 hafta davomida qanday ishlaganini tahlil qilish. Eng oddiy format — Start / Stop / Continue: nimani boshlashimiz kerak, nimani to‘xtatishimiz kerak, nima yaxshi ishladi va davom ettiramiz. Muqobil format — 4L: Liked (yoqdi), Learned (o‘rgandik), Lacked (yetishmadi), Longed for (orzu qildik). Retrospektiva ham aybsiz o‘tkaziladi: “kim aybdor” emas, “jarayonda nima yetishmadi” deb so‘raladi.

Fikrlarni raqamlar bilan qo‘llab-quvvatlang: birlashtirilgan PR lar soni va o‘rtacha review vaqti, test qamrovi, CI muvaffaqiyatsiz tugash ulushi, rejalashtirilgan va bajarilgan user story lar, production dagi hodisalar soni. Bu metrikalar GitHub (Insights, Actions), Pest coverage va Sentry dan olinadi. Natija docs/retro.md faylida yoziladi va v1.1 uchun 3–5 ta aniq vazifa (mas’ul bilan) bilan tugaydi.

Zaxira reja himoyadan bir kun oldin tekshiriladi. Jonli demo eng ishonchli dalil, lekin internet, server yoki proyektor ishlamay qolishi mumkin. Shuning uchun: lokal Docker stek (docker compose up) va seed ma’lumotlar, 3–5 daqiqalik demo video (butun jarayon), asosiy ekranlar skrinshotlari va barcha havolalar bitta sahifada. Demo bazani tiklash buyrug‘i faqat lokal yoki demo muhitda ishlatiladi.

RETROSPEKTIVA

Ikki format — bitta maqsad

StartNimani boshlaymiz? Masalan: har PR da test majburiy.
StopNimani to‘xtatamiz? Masalan: main ga to‘g‘ridan-to‘g‘ri push.
ContinueNima yaxshi ishladi? Masalan: kundalik 10 daqiqalik uchrashuv.
4LLiked, Learned, Lacked, Longed for — chuqurroq refleksiya uchun.
Har bir fikr — bitta stiker; ovoz berib eng muhim 3 tasini tanlang.
SHABLON

docs/retro.md

# OmborPro v1.0.0 retrospektivasi (2026-12-21)

## Metrikalar
- PR: 64 ta, o'rtacha review vaqti 9 soat
- Test qamrovi: 78 %, CI muvaffaqiyatsiz: 11 %
- User story: 31 rejalashtirilgan, 27 bajarilgan

## Start
- Har bir PR da Pest testi majburiy
## Stop
- main ga to'g'ridan-to'g'ri push
## Continue
- Har hafta demo va kod tahlili

## v1.1 vazifalari
- [ ] Hisobotlarni navbatga o'tkazish (mas'ul: A.)
- [ ] Runbook: zaxiradan tiklashni sinash (mas'ul: B.)
▶ Natija
docs/retro.md — v1.0.0 teg ichida, Release tavsifida havola
  • Metrikalar — GitHub Insights, Actions, Pest coverage dan
  • Start/Stop/Continue — har birida 1–3 ta aniq fikr
  • v1.1 vazifalari — mas’ul bilan — aks holda retrospektiva “gap” bo‘lib qoladi
ZAXIRA REJA

Demo ishlamasa nima qilamiz

  1. Server ishlamaydi — Lokal Docker stek: docker compose up -d, seed ma’lumotlar
  2. Internet yo‘q — Oldindan yuklab olingan demo video (3–5 daqiqa)
  3. Ma’lumot buzildi — Demo bazani seed bilan tiklash — faqat demo muhitida
  4. Vaqt yetmayapti — Ssenariyning qisqa varianti: buyurtma → hisob-faktura → hisobot
Zaxira rejadan foydalanish ball kamaytirmaydi; tayyor bo‘lmaslik — kamaytiradi.

Loyiha bosqichi: natija va topshirish

Natija: jamoa OmborPro ning v1.0.0 relizini ishlayotgan URL, to‘liq hujjatlar to‘plami va jonli demo bilan himoya qiladi; har bir a’zo o‘z hissasini kod tahlili orqali tushuntiradi va retrospektiva hujjati topshiriladi.

Baholash mezonlari
  • GitHub da v1.0.0 teg va Release bor; CHANGELOG da [1.0.0] bo‘limi Keep a Changelog formatida
  • Production URL ishlaydi, /up 200 qaytaradi; to‘rt rol uchun demo foydalanuvchilar tayyor
  • README: tavsif, Docker bilan ishga tushirish, testlar, muhit o‘zgaruvchilari va deploy bo‘limlari bor
  • docs/adr/ da kamida 3 ta ADR (Holat, Kontekst, Qaror, Oqibatlar)
  • API hujjati (Scribe) yangilangan va /docs da ochiladi; foydalanuvchi qo‘llanmasi to‘rt rolni qamraydi
  • main da CI yashil (Pint, Larastan, Pest); har bir a’zoning kamida bitta ko‘rib chiqilgan PR i bor
  • Demo zaxirasi tayyor: lokal Docker stek, 3–5 daqiqalik video, seed ma’lumotlar
  • docs/retro.md: Start/Stop/Continue (yoki 4L), metrikalar va v1.1 uchun 3–5 vazifa

📤 GitHub Release havolasi (.../releases/tag/v1.0.0) va production URL. Release tavsifida hujjatlar, demo video (zaxira) va har bir a’zoning tanlangan PR havolalari ko‘rsatilsin.

?

Qanday ishlaydi. Chapdan topshiriqni tanlang, shartni o‘qing va shartdagi imzo bo‘yicha sof PHP funksiya yoki sinf yozing (Laravelsiz). ▶ Sinab ko‘rish — pastdagi chaqiruv ifodasini kodingiz bilan bajaradi (baholanmaydi). ✓ Topshirish — server kodni namunaviy va yashirin testlar bilan tekshiradi; natija o‘qituvchiga ko‘rinadi.

Yechildi 0 / 8
Ball 0

💡 Maslahat

PHP 8.3 kodi · avtomatik saqlanadi