8-amaliy mashg‘ulot · 8-mavzu · 2 soat · Korxona ilovalarini dasturlash
Jamoa loyihasi (OmborPro) bosqichi, 5 ta amaliy PHP topshiriq va 3 ta ma’ruzadagi mashq. Yo‘riqnoma bo‘yicha loyihada ishlang, havolani topshiring va PHP topshiriqlarni yeching — server yashirin testlar bilan tekshiradi, o‘qituvchi baho qo‘yadi.
import_batches jadvalida va validatsiya hisobotini ekranda/Excel damaatwebsite/excel · shablon ustunlari · ProductsImport · CounterpartiesImport
Paketni o‘rnating: composer require maatwebsite/excel va konfiguratsiyani nashr qiling: php artisan vendor:publish --provider="Maatwebsite\Excel\ExcelServiceProvider" --tag=config. config/excel.php da eksport uchun exports.csv.use_bom ni true qiling. So‘ng php artisan make:import ProductsImport --model=Product va php artisan make:import CounterpartiesImport --model=Counterparty buyruqlarini bajaring.
Har bir import uchun shablon tayyorlang va uni storage/app/templates/ ga qo‘ying (ekranda “Shablonni yuklab olish” tugmasi). Shablonda sarlavha qatori (slug ko‘rinishida — kichik harf, pastki chiziq), bitta namunaviy qator va alohida varaqda ustunlar izohi bo‘lsin. Ustun nomlari import sinfidagi $row[...] kalitlari bilan aynan mos kelishi shart.
ProductsImport — ToModel, WithHeadingRow, WithValidation, SkipsOnFailure, WithChunkReading; ma’ruzadagi qoidalar va prepareForValidation. CounterpartiesImport da: type uchun o‘zbekcha qiymatlarni (mijoz, yetkazib beruvchi, ikkalasi) customer/supplier/both ga o‘giring, STIR dan bo‘sh joylarni olib tashlang (new Inn() qoidasi), telefonni +998XXXXXXXXX ko‘rinishiga keltiring. O‘zbekcha xato xabarlari uchun customValidationMessages() metodini yozing.
Fayl ichidagi takroriy SKU/STIR ni aniqlash uchun importdan oldin oddiy tekshiruv qo‘shing (masalan, ToCollection bilan birinchi o‘tishda kalitlarni yig‘ish yoki prepareForValidation da ko‘rilgan kalitlarni xossada saqlash) va takrorlarni hisobotga “N-qatordagi SKU bilan takrorlangan” xabari bilan yozing. Bu topshiriqning sof PHP mantig‘ini amaliy mashg‘ulot topshiriqlarida yozasiz.
composer require maatwebsite/excel php artisan vendor:publish \ --provider="Maatwebsite\Excel\ExcelServiceProvider" --tag=config php artisan make:import ProductsImport --model=Product php artisan make:import CounterpartiesImport --model=Counterparty php artisan make:export ProductsExport --model=Product php artisan make:model ImportBatch -m
INFO Publishing [config] assets. INFO Import [app/Imports/ProductsImport.php] created successfully. INFO Model [app/Models/ImportBatch.php] created successfully.
--tag=config — config/excel.php — chunk hajmi, CSV sozlamalarimake:import --model — ToModel bilan tayyor shablonImportBatch -m — model + migratsiya (import_batches jadvali spetsifikatsiyada bor)| Ustun (sarlavha) | Misol | Qoida |
|---|---|---|
turi | mijoz | mijoz / yetkazib beruvchi / ikkalasi |
nomi | “Baraka Savdo” MChJ | majburiy, ≤ 255 |
stir | 305 123 456 | bo‘sh joysiz 9 raqam, yagona |
telefon | 90 123 45 67 | → +998901234567; mijoz uchun majburiy |
manzil | Toshkent sh., Chilonzor t. | ixtiyoriy |
public function prepareForValidation(array $data, int $index): array { $types = ['mijoz' => 'customer', 'yetkazib beruvchi' => 'supplier', 'ikkalasi' => 'both']; $turi = strtolower(trim((string) ($data['turi'] ?? ''))); $data['turi'] = $types[$turi] ?? $turi; $stir = (string) ($data['stir'] ?? ''); $data['stir'] = preg_replace('/\D/', '', $stir); return $data; } public function rules(): array { return [ 'turi' => ['required', 'in:customer,supplier,both'], 'nomi' => ['required', 'string', 'max:255'], 'stir' => ['required', new Inn(), 'unique:counterparties,inn'], ]; }
| mijoz | “Baraka Savdo” MChJ | 305 123 456 | → ['turi' => 'customer', 'stir' => '305123456', ...] ✓
$types[$turi] ?? $turi — o‘zbekcha qiymat → enum qiymatipreg_replace('/\D/', '') — STIR dan raqam bo‘lmagan belgilar olib tashlanadiunique:counterparties,inn — bazadagi takror; fayl ichidagisi — alohida tekshiruvimport_batches · hisobot sahifasi · xatolarni Excel da yuklab olish · mahsulotlar eksporti
import_batches migratsiyasi spetsifikatsiyadagi ustunlar bilan: file_path, status, total_rows, ok_rows, failed_rows, errors (json), user_id, timestamps. ImportBatch modelida errors uchun array cast yozing — shunda massivni to‘g‘ridan-to‘g‘ri saqlab, Blade da foreach bilan o‘qiysiz. Har bir import (muvaffaqiyatli yoki yo‘q) shu jadvalga yoziladi — bu audit izi ham.
Hisobot sahifasi (imports.show): yuqorida xulosa — “2 340 dan 2 312 qator yuklandi, 28 qatorda xato”, holat nishoni (done, failed); pastda xatolar jadvali: qator, ustun, xabar, asl qiymat. Jadval 6-mavzudagi kabi sahifalangan bo‘lsin — 5 000 ta xato ham bo‘lishi mumkin. “Xatolarni Excel da yuklab olish” tugmasi ImportErrorsExport orqali shu ro‘yxatni beradi.
Mahsulotlar eksporti: ProductsExport (FromQuery, WithHeadings, WithMapping) katalog ekranidagi joriy filtrlarni konstruktor orqali oladi va Excel::download() bilan XLSX yoki CSV qaytaradi. Eksport va import shablonining ustunlari bir xil bo‘lsa, foydalanuvchi “eksport → Excel da tahrirlash → import” siklini bajarishi mumkin — narxlarni ommaviy yangilashning eng qulay yo‘li.
Tekshiring: 10 qatorli faylda 3 ta ataylab xato (bo‘sh nom, kelishilgan narx, noto‘g‘ri birlik) — hisobotda aynan 3 qator, ok_rows = 7. CSV (; bilan) va XLSX fayllarini alohida sinang. Hamma narsa import_batches da qolganini tinker yoki admin panel orqali ko‘ring.
<h2>Import #{{ $batch->id }}: {{ $batch->ok_rows }} / {{ $batch->total_rows }} qator yuklandi</h2> @if ($batch->failed_rows > 0) <table class="table"> <tr><th>Qator</th><th>Ustun</th> <th>Xato</th><th>Qiymat</th></tr> @foreach ($batch->errors as $e) <tr> <td>{{ $e['row'] }}</td><td>{{ $e['field'] }}</td> <td>{{ $e['message'] }}</td><td>{{ $e['value'] }}</td> </tr> @endforeach </table> <a href="{{ route('imports.errors', $batch) }}"> Xatolarni Excel da yuklab olish</a> @endif
Import #17: 7 / 10 qator yuklandi Qator | Ustun | Xato | Qiymat 4 | narx | Narx son bo‘lishi kerak | kelishilgan 6 | nomi | Nomi majburiy | 9 | birlik | Birlik noto‘g‘ri | metr
{{ ... }} — qiymatlar avtomatik ekranlanadi — fayldagi <script> xavfsiz$batch->errors — array cast tufayli massivclass ImportErrorsExport implements FromArray, WithHeadings { public function __construct(private ImportBatch $batch) { } public function array(): array { return array_map(fn (array $e) => [ $e['row'], $e['field'], $e['message'], $e['value'] ?? '', ], $this->batch->errors ?? []); } public function headings(): array { return ['Qator', 'Ustun', 'Xato', 'Qiymat']; } }
return Excel::download(new ImportErrorsExport($batch),
"import-{$batch->id}-xatolar.xlsx");errors json ustunidan)?? [] — xatosiz importda bo‘sh fayl, xato emasattachments · Livewire fayl yuklash · Policy · demo ssenariysi
attachments migratsiyasini (ma’ruzadagi polimorf jadval) va Attachment modelini yarating, Order va Invoice modellariga attachments() munosabatini qo‘shing. Marshrutlar: POST /orders/{order}/attachments, GET /attachments/{attachment}/download, DELETE /attachments/{attachment}. Har birida authorize() — fayl ruxsati u biriktirilgan hujjat ruxsatidan olinadi.
Buyurtma sahifasida fayl yuklash formasini Livewire 3 bilan yozish mumkin: komponentda use WithFileUploads;, public $file;, saqlash metodida $this->validate(['file' => 'required|file|mimes:pdf,jpg,png|max:5120']) va $this->file->store(...). Biriktirilgan fayllar ro‘yxati: asl nom, hajm (KB/MB), kim va qachon yuklagan, “yuklab olish” va (ruxsat bo‘lsa) “o‘chirish”.
Xavfsizlikni sinang: .php faylni .pdf deb qayta nomlab yuklash (rad etilishi kerak), 6 MB fayl (422), omborchi roli bilan boshqa hujjat faylini yuklab olishga urinish (403). Fayl storage/app ichida hash nom bilan saqlanganini va public/ da yo‘qligini tekshiring.
Oraliq nazoratga tayyorgarlik: php artisan migrate:fresh --seed bilan toza demo ma’lumot, demo ssenariysi (kim nimani ko‘rsatadi), 8–10 slaydli taqdimot va 2–3 daqiqalik zaxira ekran yozuvi. README da loyihani ishga tushirish yo‘riqnomasi va asosiy ekranlar skrinshotlari bo‘lsin.
class OrderAttachments extends Component { use WithFileUploads; public Order $order; #[Validate('required|file|mimes:pdf,jpg,png|max:5120')] public $file; public function save(AttachmentService $attachments): void { $this->authorize('update', $this->order); $this->validate(); $attachments->attach($this->order, $this->file, auth()->id()); $this->reset('file'); } }
<input type="file" wire:model="file"> <button wire:click="save">Biriktirish</button> → “skaner.pdf (2,3 MB) — Aziz M., 27.10.2026 14:05”
#[Validate(...)] — Livewire 3 atributi — qoidalar xossa yonidaAttachmentService::attach() — ma’ruzadagi create([...]) mantig‘i bitta servisda — controller ham, komponent ham shuni chaqiradi$this->authorize() — komponentda ham Policy — 5-mavzu$this->reset('file') — saqlangandan keyin forma tozalanadi/docs sahifasi va Postman dan bitta so‘rovNatija: mahsulot va kontragentlarni Excel/CSV orqali import qiluvchi modul (shablon, qator validatsiyasi, import_batches hisoboti, xatolarni Excel da yuklab olish), mahsulotlar eksporti, hujjatlarga ruxsatlar bilan fayl biriktirish; oraliq nazorat uchun tayyor demo.
; li CSV ni o‘qiydi; SKU/STIR/telefon/turi normallashtiriladi.import_batches ga yoziladi (total_rows, ok_rows, failed_rows, errors); xatolar Excel da yuklab olinadi.sku, inn) va kamida bitta CHECK cheklovi migratsiya orqali qo‘shilgan.mimes, extensions, max tekshiriladi, fayl yopiq diskda, yuklab olish authorize() bilan.FromQuery), CSV Excel da o‘zbek harflari bilan to‘g‘ri ochiladi.migrate:fresh --seed bilan ishlaydigan demo ma’lumotlar tayyor.📤 feature/import Pull Request havolasini yuboring. PR tavsifida: import hisoboti sahifasining skrinshoti, sinov uchun ishlatilgan fayl (xatoli qatorlar bilan) va fayl biriktirish xavfsizlik sinovlari natijasi bo‘lsin.
Qanday ishlaydi. Chapdan topshiriqni tanlang, shartni o‘qing va shartdagi imzo bo‘yicha sof PHP funksiya yoki sinf yozing (Laravelsiz). ▶ Sinab ko‘rish — pastdagi chaqiruv ifodasini kodingiz bilan bajaradi (baholanmaydi). ✓ Topshirish — server kodni namunaviy va yashirin testlar bilan tekshiradi; natija o‘qituvchiga ko‘rinadi.