Excel/CSV import moduli
Amaliy mashg‘ulot oxirida siz quyidagilarni bajara olasiz...
import_batches jadvalida va validatsiya hisobotini ekranda/Excel daQanday bajariladi va qanday baholanadi?
Ish tartibi
- Saytga login va parolingiz bilan kiring: emro.uz/korxona/kirish.html
- 8-amaliy sahifasini oching (oxirgi slayddagi QR kod).
- Yo‘riqnoma bo‘yicha jamoa loyihasida bosqichni bajaring, commit va push qiling.
- PHP topshiriqlarni yeching: ▶ Sinab ko‘rish → ✓ Topshirish (yashirin testlar).
- Loyiha havolasini (GitHub repo, PR yoki tag) topshiring — o‘qituvchi baho qo‘yadi.
Baholash mezonlari
- Natija — loyiha bosqichi mezonlar ro‘yxati bo‘yicha bajarilgan.
- Topshiriqlar — PHP topshiriqlar testlardan o‘tgan.
- Kod sifati — tushunarli nomlar, PSR-12, kichik va mazmunli commitlar.
- Jamoaviy hissa — har bir a’zo o‘z qismini tushuntira oladi; ko‘chirilgan ish baholanmaydi.
- Muddat — muddatdan keyin topshirilgan ish “kechikkan” deb belgilanadi.
1-qadam. Import sinflari va shablonlar
Paket va sinflar
composer require maatwebsite/excel php artisan vendor:publish \ --provider="Maatwebsite\Excel\ExcelServiceProvider" --tag=config php artisan make:import ProductsImport --model=Product php artisan make:import CounterpartiesImport --model=Counterparty php artisan make:export ProductsExport --model=Product php artisan make:model ImportBatch -m
INFO Publishing [config] assets. INFO Import [app/Imports/ProductsImport.php] created successfully. INFO Model [app/Models/ImportBatch.php] created successfully.
config/excel.php — chunk hajmi, CSV sozlamalariToModel bilan tayyor shablonimport_batches jadvali spetsifikatsiyada bor)Kontragentlar shablonining ustunlari
| Ustun (sarlavha) | Misol | Qoida |
|---|---|---|
turi | mijoz | mijoz / yetkazib beruvchi / ikkalasi |
nomi | “Baraka Savdo” MChJ | majburiy, ≤ 255 |
stir | 305 123 456 | bo‘sh joysiz 9 raqam, yagona |
telefon | 90 123 45 67 | → +998901234567; mijoz uchun majburiy |
manzil | Toshkent sh., Chilonzor t. | ixtiyoriy |
Normallash va qoidalar
public function prepareForValidation(array $data, int $index): array { $types = ['mijoz' => 'customer', 'yetkazib beruvchi' => 'supplier', 'ikkalasi' => 'both']; $turi = strtolower(trim((string) ($data['turi'] ?? ''))); $data['turi'] = $types[$turi] ?? $turi; $stir = (string) ($data['stir'] ?? ''); $data['stir'] = preg_replace('/\D/', '', $stir); return $data; } public function rules(): array { return [ 'turi' => ['required', 'in:customer,supplier,both'], 'nomi' => ['required', 'string', 'max:255'], 'stir' => ['required', new Inn(), 'unique:counterparties,inn'], ]; }
| mijoz | “Baraka Savdo” MChJ | 305 123 456 | → ['turi' => 'customer', 'stir' => '305123456', ...] ✓
2-qadam. Validatsiya hisoboti va eksport
Hisobot sahifasi
<h2>Import #{{ $batch->id }}: {{ $batch->ok_rows }} / {{ $batch->total_rows }} qator yuklandi</h2> @if ($batch->failed_rows > 0) <table class="table"> <tr><th>Qator</th><th>Ustun</th> <th>Xato</th><th>Qiymat</th></tr> @foreach ($batch->errors as $e) <tr> <td>{{ $e['row'] }}</td><td>{{ $e['field'] }}</td> <td>{{ $e['message'] }}</td><td>{{ $e['value'] }}</td> </tr> @endforeach </table> <a href="{{ route('imports.errors', $batch) }}"> Xatolarni Excel da yuklab olish</a> @endif
Import #17: 7 / 10 qator yuklandi Qator | Ustun | Xato | Qiymat 4 | narx | Narx son bo‘lishi kerak | kelishilgan 6 | nomi | Nomi majburiy | 9 | birlik | Birlik noto‘g‘ri | metr
<script> xavfsizarray cast tufayli massivXatolar ro‘yxatini Excel ga
class ImportErrorsExport implements FromArray, WithHeadings { public function __construct(private ImportBatch $batch) { } public function array(): array { return array_map(fn (array $e) => [ $e['row'], $e['field'], $e['message'], $e['value'] ?? '', ], $this->batch->errors ?? []); } public function headings(): array { return ['Qator', 'Ustun', 'Xato', 'Qiymat']; } }
return Excel::download(new ImportErrorsExport($batch),
"import-{$batch->id}-xatolar.xlsx");errors json ustunidan)3-qadam. Hujjatlarga fayl biriktirish va oraliq nazoratga tayyorgarlik
Buyurtmaga fayl yuklash komponenti
class OrderAttachments extends Component { use WithFileUploads; public Order $order; #[Validate('required|file|mimes:pdf,jpg,png|max:5120')] public $file; public function save(AttachmentService $attachments): void { $this->authorize('update', $this->order); $this->validate(); $attachments->attach($this->order, $this->file, auth()->id()); $this->reset('file'); } }
<input type="file" wire:model="file"> <button wire:click="save">Biriktirish</button> → “skaner.pdf (2,3 MB) — Aziz M., 27.10.2026 14:05”
create([...]) mantig‘i bitta servisda — controller ham, komponent ham shuni chaqiradiDemo ssenariysi (namuna)
Kirish
Katalog
Buyurtma
API
/docs sahifasi va Postman dan bitta so‘rovImport
Fayl
Natija va topshirish
import_batches hisoboti, xatolarni Excel da yuklab olish), mahsulotlar eksporti, hujjatlarga ruxsatlar bilan fayl biriktirish; oraliq nazorat uchun tayyor demo.Baholash mezonlari
- Mahsulotlar va kontragentlar uchun shablon fayllar yuklab olinadi, ustunlari import sinflari bilan mos.
- Import XLSX va
;li CSV ni o‘qiydi; SKU/STIR/telefon/turi normallashtiriladi. - Yaroqsiz qatorlar importni to‘xtatmaydi: hisobotda qator, ustun, xabar va qiymat ko‘rinadi; fayl ichidagi takrorlar ham aniqlanadi.
- Har bir import
import_batchesga yoziladi (total_rows,ok_rows,failed_rows,errors); xatolar Excel da yuklab olinadi. - Bazada UNIQUE (
sku,inn) va kamida bitta CHECK cheklovi migratsiya orqali qo‘shilgan. - Buyurtma/hisob-fakturaga fayl biriktiriladi;
mimes,extensions,maxtekshiriladi, fayl yopiq diskda, yuklab olishauthorize()bilan. - Mahsulotlar XLSX/CSV ga eksport qilinadi (
FromQuery), CSV Excel da o‘zbek harflari bilan to‘g‘ri ochiladi. - Oraliq nazorat uchun taqdimot, demo ssenariysi va
migrate:fresh --seedbilan ishlaydigan demo ma’lumotlar tayyor.
feature/import Pull Request havolasini yuboring. PR tavsifida: import hisoboti sahifasining skrinshoti, sinov uchun ishlatilgan fayl (xatoli qatorlar bilan) va fayl biriktirish xavfsizlik sinovlari natijasi bo‘lsin.4-topshiriq: Import bo‘laklari (chunk)
Faylda $jami ta ma’lumot qatori bor, u $hajm qatorlik bo‘laklarda o‘qiladi. Ma’lumot Excel dagi $bosh-qatordan boshlanadi (standart 2 — 1-qatorda sarlavha). Har bir bo‘lak uchun Excel qator raqamlari oralig‘ini qaytaring. $jami 0 bo‘lsa — bo‘sh ro‘yxat. $jami < 0, $hajm < 1 yoki $bosh < 1 — InvalidArgumentException.
Imzo: function bolaklar(int $jami, int $hajm, int $bosh = 2): array
Qaytaradi: [[dan, gacha], ...] — butun sonlar juftliklari ro‘yxati.
bolaklar(2350, 1000)
[[2,1001],[1002,2001],[2002,2351]]
5-topshiriq: Import validatsiya hisoboti
Fayl qatorlari berilgan (sarlavha kalitlari: sku, nomi, birlik, narx); $rows[0] — Excel dagi 2-qator. Har bir qatorni tekshiring: sku (strtoupper(trim()) dan keyin) bo‘sh — “SKU majburiy”, andozaga mos emas — “SKU formati noto‘g‘ri”, formati to‘g‘ri, lekin avvalroq uchragan — “SKU takrorlangan (N-qator)” (N — birinchi uchragan qator); nomi bo‘sh — “Nomi majburiy”; birlik ro‘yxatda yo‘q — “Birlik noto‘g‘ri”; narx (^\d+(\.\d{1,2})?$) mos emas — “Narx noto‘g‘ri”. Formati to‘g‘ri SKU, qatorda boshqa xato bo‘lsa ham, “band” hisoblanadi. Xatolar qator bo‘yicha, qator ichida esa sku, nomi, birlik, narx tartibida.
Imzo: function import_hisobot(array $rows): array
Qaytaradi: ['total' => int, 'ok' => int, 'failed' => int, 'errors' => [['row' => int, 'field' => string, 'message' => string], ...]].
import_hisobot([['sku' => 'UN-001', 'nomi' => 'Un', 'birlik' => 'dona', 'narx' => '385000'], ['sku' => 'un-001', 'nomi' => '', 'birlik' => 'metr', 'narx' => '1']])
{"total":2,"ok":1,"failed":1,"errors":[{"row":3,"field":"sku","message":"SKU takrorlangan (2-qator)"},{"row":3,"field":"nomi","message":"Nomi majburiy"},{"row":3,"field":"birlik","message":"Birlik noto‘g‘ri"}]}6-topshiriq: Kontragent qatorini normallashtirish
Kontragentlar importidagi qator (turi, nomi, stir, telefon) ni tekshirib normallashtiring. turi (trim + strtolower): mijoz/customer → customer, yetkazib beruvchi/supplier → supplier, ikkalasi/both → both, aks holda xato “Turi noto‘g‘ri”. nomi — bo‘sh bo‘lmasin (“Nomi majburiy”), trim qilinadi. stir — raqam bo‘lmagan belgilar olib tashlangach aynan 9 raqam (“STIR 9 ta raqam”). telefon — ixtiyoriy (yo‘q/bo‘sh → null); raqamlardan boshqasi olib tashlanadi: 9 raqam → +998 qo‘shiladi, 998 bilan boshlangan 12 raqam → + qo‘shiladi, boshqasi — “Telefon noto‘g‘ri”. Xatolar bo‘lsa data = null.
Imzo: function kontragent_normallash(array $r): array
Qaytaradi: ['data' => ['type' => ..., 'name' => ..., 'inn' => ..., 'phone' => ?string] | null, 'errors' => ['maydon' => 'xabar', ...]] — xato maydonlari turi, nomi, stir, telefon tartibida.
kontragent_normallash(['turi' => 'Mijoz', 'nomi' => ' Baraka Savdo MChJ ', 'stir' => '305 123 456', 'telefon' => '90 123 45 67'])
{"data":{"type":"customer","name":"Baraka Savdo MChJ","inn":"305123456","phone":"+998901234567"},"errors":[]}7-topshiriq: Upsert rejasi: qo‘shish, yangilash, o‘tkazish
Narx varag‘ini importdan oldin tahlil qiling. $bazada — sku => ['name' => ..., 'price' => '385000.00'] (narx bazadan satr bo‘lib keladi), $fayl — [['sku' => ..., 'name' => ..., 'price' => ...], ...]. Narxlarni float siz solishtiring: satrni butun tiyinga o‘giring ('385000', '385000.5', '385000.50' — bir xil 38500050 tiyin); narx ^\d+(\.\d{1,2})?$ ga mos kelmasa — InvalidArgumentException. Bazada yo‘q SKU — insert; nomi (trim dan keyin) yoki narxi farq qilsa — update; hech narsa o‘zgarmagan — skip. Faylda bir SKU ikki marta bo‘lsa — DomainException (PostgreSQL upsert bir qatorni ikki marta yangilay olmaydi).
Imzo: function upsert_rejasi(array $bazada, array $fayl): array
Qaytaradi: ['insert' => [sku, ...], 'update' => [sku, ...], 'skip' => [sku, ...]] — har bir ro‘yxat fayldagi tartibda.
upsert_rejasi(['UN-001' => ['name' => 'Un oliy nav', 'price' => '385000.00']], [['sku' => 'UN-001', 'name' => 'Un oliy nav', 'price' => '385000'], ['sku' => 'SH-010', 'name' => 'Shakar', 'price' => '14500.5']])
{"insert":["SH-010"],"update":[],"skip":["UN-001"]}8-topshiriq: Biriktirma fayl uchun xavfsiz yo‘l
Yuklangan fayl uchun saqlash yo‘lini yasang va tekshiring. Tartib: (1) kengaytma — asl nomdagi oxirgi nuqtadan keyingi qism, kichik harfda; nuqta yo‘q yoki kengaytma ruxsat etilmagan — InvalidArgumentException. Ruxsat etilganlar va ularning MIME turi: pdf — application/pdf, jpg/jpeg — image/jpeg, png — image/png, xlsx — application/vnd.openxmlformats-officedocument.spreadsheetml.sheet. (2) server aniqlagan $mime kengaytmaga mos emas — UnexpectedValueException. (3) hajm ≤ 0 yoki 5 MiB (5 242 880 bayt) dan katta — DomainException. (4) $hash — aynan 40 ta kichik o‘n oltilik belgi, $sana — mavjud YYYY-MM-DD sana (checkdate); aks holda InvalidArgumentException. Yo‘l: attachments/YYYY/MM/<hash>.<kengaytma>, jpeg → jpg.
Imzo: function biriktirma_yoli(string $nomi, int $hajm, string $mime, string $sana, string $hash): string
Qaytaradi: Saqlash yo‘li satri. Asl nom yo‘lga kirmaydi.
biriktirma_yoli('Buyurtma xati.PDF', 245000, 'application/pdf', '2026-10-27', str_repeat('a1', 20))"attachments/2026/10/a1a1a1a1a1a1a1a1a1a1a1a1a1a1a1a1a1a1a1a1.pdf"