Loyiha skeleti: Laravel, Docker Compose va PostgreSQL
Amaliy mashg‘ulot oxirida siz quyidagilarni bajara olasiz...
.env orqali Laravel ni PostgreSQL ga ulash va migratsiyalarni bajarish/up health check, artisan about, Pint — ishga tushadigan skeletQanday bajariladi va qanday baholanadi?
Ish tartibi
- Saytga login va parolingiz bilan kiring: emro.uz/korxona/kirish.html
- 2-amaliy sahifasini oching (oxirgi slayddagi QR kod).
- Yo‘riqnoma bo‘yicha jamoa loyihasida bosqichni bajaring, commit va push qiling.
- PHP topshiriqlarni yeching: ▶ Sinab ko‘rish → ✓ Topshirish (yashirin testlar).
- Loyiha havolasini (GitHub repo, PR yoki tag) topshiring — o‘qituvchi baho qo‘yadi.
Baholash mezonlari
- Natija — loyiha bosqichi mezonlar ro‘yxati bo‘yicha bajarilgan.
- Topshiriqlar — PHP topshiriqlar testlardan o‘tgan.
- Kod sifati — tushunarli nomlar, PSR-12, kichik va mazmunli commitlar.
- Jamoaviy hissa — har bir a’zo o‘z qismini tushuntira oladi; ko‘chirilgan ish baholanmaydi.
- Muddat — muddatdan keyin topshirilgan ish “kechikkan” deb belgilanadi.
Laravel o‘rnatish va Docker Compose
Loyiha va Git
composer create-project laravel/laravel:^12.0 omborpro cd omborpro php artisan --version git init && git add . && git commit -m "chore: Laravel 12 skeleti" git remote add origin git@github.com:ombor-3/omborpro.git git push -u origin main
Laravel Framework 11.x.x [main (root-commit) 3f2a1c9] chore: Laravel 12 skeleti 58 files changed, ...
Dockerfile — PHP 8.2 FPM va kengaytmalar
FROM php:8.2-fpm RUN apt-get update && apt-get install -y \ libpq-dev libzip-dev libicu-dev unzip \ && docker-php-ext-install pdo_pgsql zip intl bcmath \ && rm -rf /var/lib/apt/lists/* COPY --from=composer:2 /usr/bin/composer /usr/bin/composer WORKDIR /var/www/html
docker compose build app => [app 2/3] RUN apt-get update && ... => naming to docker.io/library/omborpro-app
libpq-dev bilan quriladidocker-compose.yml — app va web
services: app: build: . volumes: - ./:/var/www/html depends_on: db: condition: service_healthy web: image: nginx:1.27-alpine ports: - "8080:80" volumes: - ./:/var/www/html - ./docker/nginx.conf:/etc/nginx/conf.d/default.conf depends_on: - app
http://localhost:8080 → web (nginx) → app:9000 (php-fpm)
docker-compose.yml — db va redis
db: image: postgres:16 environment: POSTGRES_DB: omborpro POSTGRES_USER: omborpro POSTGRES_PASSWORD: secret volumes: - pgdata:/var/lib/postgresql/data healthcheck: test: ["CMD-SHELL", "pg_isready -U omborpro -d omborpro"] interval: 5s retries: 10 redis: image: redis:7-alpine volumes: pgdata:
docker compose ps NAME SERVICE STATUS omborpro-db-1 db Up (healthy) omborpro-redis-1 redis Up
docker/nginx.conf
server { listen 80; root /var/www/html/public; index index.php; location / { try_files $uri $uri/ /index.php?$query_string; } location ~ \.php$ { fastcgi_pass app:9000; fastcgi_param SCRIPT_FILENAME $realpath_root$fastcgi_script_name; include fastcgi_params; } }
GET /orders → try_files → /index.php?… → php-fpm (app:9000)
public/ ochiq — .env tashqaridan ko‘rinmaydi.env va PostgreSQL ulanishi
.env — muhim qatorlar
APP_NAME=OmborPro APP_ENV=local APP_DEBUG=true APP_TIMEZONE=Asia/Tashkent APP_URL=http://localhost:8080 APP_LOCALE=uz DB_CONNECTION=pgsql DB_HOST=db DB_PORT=5432 DB_DATABASE=omborpro DB_USERNAME=omborpro DB_PASSWORD=secret REDIS_HOST=redis
config('database.default') → "pgsql"
config('app.timezone') → "Asia/Tashkent"localhost bu ilovaning o‘zisqlite — almashtiramiznow() Toshkent vaqtidaIshga tushirish va migratsiya
docker compose up -d --build docker compose exec app php artisan key:generate docker compose exec app php artisan migrate docker compose exec app php artisan about --only=drivers curl -I http://localhost:8080/up
INFO Application key set successfully. INFO Running migrations. 0001_01_01_000000_create_users_table ........ DONE Database ........................... pgsql HTTP/1.1 200 OK
Xato xabari → sabab → yechim
| Xato | Sabab | Yechim |
|---|---|---|
| could not find driver | pdo_pgsql yo‘q | Dockerfile ga qo‘shib, up -d --build |
| could not translate host name | DB_HOST noto‘g‘ri | DB_HOST=db (xizmat nomi) |
| Connection refused | Baza hali ishga tushmagan | healthcheck + service_healthy |
| 502 Bad Gateway | nginx php-fpm ni topmayapti | fastcgi_pass app:9000 va app ishlayotganini tekshiring |
| No application encryption key | APP_KEY bo‘sh | php artisan key:generate |
| .env o‘zgarishi ta’sir qilmayapti | Konfiguratsiya keshlangan | php artisan config:clear |
Modulli struktura va yakuniy tekshiruv
Papkalar va boshlang‘ich sinflar
php artisan make:enum Enums/OrderStatus --string php artisan make:class DTO/OrderData php artisan make:class DTO/OrderItemData php artisan make:class Services/OrderService php artisan make:class Services/StockService php artisan make:interface Repositories/ProductRepository php artisan make:class Repositories/EloquentProductRepository php artisan make:exception InsufficientStockException php artisan make:exception InvalidStatusTransitionException
INFO Enum [app/Enums/OrderStatus.php] created successfully. INFO Class [app/DTO/OrderData.php] created successfully. INFO Interface [app/Repositories/ProductRepository.php] created successfully. INFO Exception [app/Exceptions/InsufficientStockException.php] created successfully.
App\Enums namespaceapp/Exceptions ga; merosni DomainException ga o‘zgartiringEnum va domen istisnosi
// app/Enums/OrderStatus.php enum OrderStatus: string { case Draft = 'draft'; case Confirmed = 'confirmed'; case Reserved = 'reserved'; case Invoiced = 'invoiced'; case Shipped = 'shipped'; case Cancelled = 'cancelled'; } // app/Exceptions/InsufficientStockException.php class InsufficientStockException extends DomainException { }
php artisan tinker
> App\Enums\OrderStatus::from('reserved')
= App\Enums\OrderStatus {+name: "Reserved", +value: "reserved"}status ustunida saqlanadiValueErrormake:exception standart merosini almashtiring“Ishlaydigan skelet” mezonlari
Ishga tushadi
docker compose up -d --build → /up 200Baza
php artisan migrate PostgreSQL da xatosizStruktura
Uslub
./vendor/bin/pint --test — xato yo‘qHujjat
PR
feature/skeleton → main, kamida bitta tasdiqNatija va topshirish
Baholash mezonlari
Dockerfilevadocker-compose.ymlrepozitoriyda: app, web, db (postgres:16, healthcheck, volume), redis xizmatlaridocker compose up -d --builddan so‘nghttp://localhost:8080/up200 qaytaradi.envGit da yo‘q;.env.exampledaDB_CONNECTION=pgsql,DB_HOST=dbva boshqa kalitlar parolsiz borphp artisan migratePostgreSQL da xatosiz bajariladi (aboutda drayver pgsql)app/Enums/OrderStatus,app/DTO,app/Services,app/Repositories,app/Exceptionssinflari to‘g‘ri namespace bilanAppServiceProviderdaProductRepositoryinterfeysi realizatsiyaga bog‘langan./vendor/bin/pint --testxatosiz; README da ishga tushirish qadamlari yozilgan- O‘zgarishlar Pull Request orqali qo‘shilgan va jamoadosh tomonidan tasdiqlangan
feature/skeleton Pull Request havolasini topshiring. PR tavsifiga docker compose ps chiqishi va /up sahifasining skrinshotini qo‘shing.4-topshiriq: .env faylini o‘qish
.env matnini kalit–qiymat massiviga aylantiring. Qatorlar \n (yoki \r\n) bilan ajratilgan; bo‘sh qatorlar va # bilan boshlanadigan izohlar o‘tkazib yuboriladi. Kalit va qiymat atrofidagi bo‘sh joylar olib tashlanadi; faqat birinchi = ajratuvchi hisoblanadi; qiymat qo‘sh tirnoqda bo‘lsa, tirnoqlar olib tashlanadi. Bir kalit qayta kelsa — oxirgisi olinadi. = siz qator yoki kalit ^[A-Z_][A-Z0-9_]*$ ga mos bo‘lmasa — InvalidArgumentException.
Imzo: function env_parse(string $matn): array
Qaytaradi: ['KALIT' => 'qiymat', ...] — kalitlar birinchi uchragan tartibida, qiymatlar satr.
env_parse("APP_NAME=OmborPro\nDB_PORT=5432"){"APP_NAME":"OmborPro","DB_PORT":"5432"}5-topshiriq: PDO DSN satrini yasash
.env qiymatlaridan PDO ulanish satrini (DSN) yasang. DB_CONNECTION: pgsql → pgsql:host=H;port=P;dbname=D (standart port 5432); mysql → mysql:host=H;port=P;dbname=D;charset=utf8mb4 (standart port 3306); sqlite → sqlite:D. DB_HOST berilmasa — 127.0.0.1. DB_CONNECTION yoki DB_DATABASE yo‘q, drayver noma’lum yoki port 1–65535 oralig‘idagi butun son bo‘lmasa — InvalidArgumentException.
Imzo: function pdo_dsn(array $env): string
Qaytaradi: DSN satri.
pdo_dsn(['DB_CONNECTION' => 'pgsql', 'DB_HOST' => 'db', 'DB_PORT' => '5432', 'DB_DATABASE' => 'omborpro'])
"pgsql:host=db;port=5432;dbname=omborpro"
6-topshiriq: Docker Compose: band portlar
Xizmatlar va ularning ports ro‘yxati berilgan. Yozuv formatlari: "XOST:KONTEYNER", "IP:XOST:KONTEYNER" yoki faqat "KONTEYNER" (xostga chiqarilmaydi — hisobga olinmaydi). Bir xil xost portini ikki va undan ortiq turli xizmat ishlatsa — bu to‘qnashuv. Port qismlari butun son bo‘lmasa yoki qismlar soni 1–3 dan farq qilsa — InvalidArgumentException.
Imzo: function port_toqnashuvi(array $servislar): array
Qaytaradi: [xost_port => [xizmatlar, alifbo tartibida], ...] — portlar o‘sish tartibida; to‘qnashuv bo‘lmasa — [].
port_toqnashuvi(['web' => ['8080:80'], 'db' => ['5432:5432'], 'adminer' => ['8080:8080']])
{"8080":["adminer","web"]}7-topshiriq: Xizmatlarni ishga tushirish tartibi
depends_on bog‘liqliklari berilgan: ['app' => ['db', 'redis'], 'web' => ['app'], 'db' => [], 'redis' => []]. Har bir xizmat o‘zi bog‘liq bo‘lgan barcha xizmatlardan keyin ishga tushishi kerak. Bir vaqtda bir nechta xizmat tayyor bo‘lsa — alifbo bo‘yicha birinchisi oldin. Ro‘yxatda yo‘q xizmatga bog‘liqlik — InvalidArgumentException; aylana bog‘liqlik (o‘ziga bog‘liqlik ham) — DomainException.
Imzo: function ishga_tushirish_tartibi(array $depends): array
Qaytaradi: Xizmat nomlari ro‘yxati ishga tushirish tartibida.
ishga_tushirish_tartibi(['app' => ['db', 'redis'], 'web' => ['app'], 'db' => [], 'redis' => []])
["db","redis","app","web"]
8-topshiriq: Composer versiya cheklovi
composer.json dagi cheklov versiyaga mosligini tekshiring. Versiya — X.Y.Z (yetishmagan qismlar 0). Qo‘llab-quvvatlanadigan yozuvlar: aniq 11.0.0; >=, >, <=, < (masalan, >=8.1); ^X.Y.Z — X > 0 bo‘lsa <(X+1).0.0 gacha, ^0.Y → <0.(Y+1).0, ^0.0.Z → <0.0.(Z+1); ~X.Y → <(X+1).0.0, ~X.Y.Z → <X.(Y+1).0. Bo‘sh joy yoki vergul — VA, || — YOKI. Tushunarsiz yozuv — InvalidArgumentException.
Imzo: function composer_mos(string $cheklov, string $versiya): bool
Qaytaradi: true — versiya cheklovga mos, aks holda false.
composer_mos('^11.0', '11.31.0')true